door
Administrator
29 apr 2005
Koningin laat al 25 jaar zien dat monarchie zichzelf steeds weer weet aan te passen aan nieuwe tijden
Arendo Joustra
Bij het 25-jarig ambtsjubileum van koningin Beatrix hoort eerder een welgemeende felicitatie, dan een nieuwe discussie over modernisering van de monarchie.
In de eerste plaats omdat de monarchie, en dat is tegelijk haar kracht, zich steeds weet aan te passen aan nieuwe tijden. De wijze waarop koningin Beatrix haar taken als staatshoofd uitoefent, lijkt weinig op die van haar moeder en grootmoeder, die zich grotere vrijheden konden permitteren. Daarmee vergeleken verloopt de modernisering van de politiek veel moeizamer, gezien de decennialange maar nog steeds niet afgeronde discussies over hervormingen van het kiesstelsel en een gekozen burgemeester.
In de tweede plaats omdat het tot vervelens toe aangehaalde Zweedse model, dat sommige politici en media zo graag willen na-apen, in Zweden helemaal niet werkt. Dit bleek vorig jaar weer eens, toen de Zweedse koning na een bezoek aan Brunei lovende woorden sprak over de democratie in het sultanaat op het eiland Borneo. De Zweedse politiek, die Brunei als dictatuur ziet waar de mensenrechten worden geschonden, stond op haar achterste benen, eiste excuses, zo niet onmiddellijke invoering van de republiek. De koning kreeg een berisping van de premier en beloofde beterschap. Bovendien reist voortaan een minister mee als hij naar het buitenland gaat.
Het lijkt er dus meer op dat Zweden het ‘Nederlandse model’ overneemt in plaats van andersom. Terecht, want als het staatshoofd lid is van de regering, zoals in Nederland, zal deze zich nauwgezet houden aan de standpunten van het kabinet. Het verwijderen van het staatshoofd uit de regering, zoals Zweden heeft gedaan in 1975, maakt van hem of haar een rondzwevend atoom, met alle risico’s van dien.