Het verbazingwekkendste aan de twee paarse kabinetten (1994-2002), vond ik dat enkele - letterlijk - heilige huisjes door VVD en PvdA totaal onberoerd en onbesproken bleven. Eén daarvan was het bijzonder onderwijs. Die had, met het CDA voor het eerst in de oppositie, wel eens bediscussieerd kunnen worden.
Dat gebeurde echter niet en daarom schreef ik in een paarsgrijs verleden (voorjaar 2002) een artikel in Vrij Nederland. Ik ging in op de malle vertoning dat in wijken waar niemand meer in God geloofde dan wel in een andere God, een ‘school met den bijbel’ de enige school voorhanden was. En voor een dubbeltje op staatskosten missie kon worden bedreven.
Politici dreven toen nog op de gemakzucht van ‘wie dan leeft, wie dan zorgt’. Dat was aan het Binnenhof een gangbaarder motto dan ‘regeren is vooruitzien’. De onderstroom van religieus geïnspireerde wrijving was voor sommigen al wel waarneembaar, maar had de bovenwereld en bovenkamer van politici nog niet bereikt. Of de deur naar de bovenkamer én Tweede Kamer werd bewust en angstvallig gesloten gehouden.
Ingeving
Eén van die politici was Clémence Ross, nu staatssecretaris, toen nog CDA-kamerlid. Met haar mocht ik in een radioprogramma van de IKON in discussie. Ayaan Hirsi Ali, toen nog medewerkster van de aan de PvdA gelieerde Wiardi Beckman-stichting, debatteerde ook mee.
Ross wist, zonder mij ooit eerder gesproken te hebben, direct te vertellen dat ik nog nooit in een christelijke school was geweest. Waarschijnlijk een goddelijke ingeving, maar dan wel een verkeerde. De Klimopschool, de Prof. dr. Van der Leeuwschool en het Groen van Prinsterercollege, maakten dat ik met een jaar of dertien christelijk onderwijs mijn klassiekers wel kende. Toen ik dat opmerkte, was het vervolgens een dikke tien radioseconden stil voor een meditatief moment van dezelfde Ross.
Daarna bleef het van parlementaire zijde tijden stil totdat Hirsi Ali, inmiddels getransfereerd naar de VVD, alsnog wat stenen in de Hofvijver wierp. Ik betoogde indertijd overigens niet dat God - welke dan ook - nooit meer een sandaal plus voet in een klaslokaal of school zou mogen zetten. Of een straatverbod moest krijgen.
Olifantenkop
Het leek mij juist handig - gezien de aanwezigheid van meerdere Goden in en boven ons land - om Jaweh, Allah, Ganesh (mijn favoriet, want voorzien van olijke olifantenkop), Buddha, Zeus, Donar en alle overige leden van het goddelijke All Star-team – nog eens op een rijtje te zetten tijdens lessen maatschappijleer en levensbeschouwing.
Zelfs in openbare scholen, want heden en verleden kunnen niet begrepen worden zonder kennis van religie. Maar dan ook het humanisme – de doe-het-zelfvariant voor een verantwoord leven – onderwijzen en die brede lessen ook op christelijke scholen afdraaien. En wellicht meteen wat aandacht besteden aan de schaduwkanten van al te fanatiek beleden religies door de jaren heen.
Nu, ruim vijf jaar na de discussie met Clémence Ross, neem ik daarom met vreugde kennis van het idee van haar partijgenoot JP Balkenende. Inzicht komt met de jaren en bij het CDA nog wat jaren daarna. Want onze premier wil nu dat jongeren tussen de 12 en 18 jaar op school onderricht krijgen in religies. Die worden immers steeds belangrijker (of bedoelt hij gevaarlijker).
Beetje ballen
Nu weet ik dat JP van normen en waarden houdt. Eén daarvan is eerlijk spelen, of in modern jargon: het waarborgen van ‘een level playing field’. Bovendien gelooft JP in de vrije markt en eerlijke concurrentie. En is hij positief gestemd over zijn eigen God. Welnu, een God met een beetje ballen durft die concurrentie best aan.
Zeker met het adagium van de Positivo’s (Van Kooten en De Bie) in gedachten: 'Onze God is toch écht de beste!' Dat betekent: evenveel zendtijd en kritische vragen voor alle religies en levensbeschouwingen als het humanisme. Op alle scholen, ook op confessionele dus.
Niet God 1 een voorsprong van enkele meters geven bij het startschot, door een dagelijks schietgebedje op school en dat nalaten voor de goden in baan 2, 3 etc. Het resultaat is dan onontkoombaar - briljant JP - dat een poosje daarna christelijke, islamitische en hindoestaanse scholen helemaal niet meer nodig zijn!
Sterker nog: ze staan vreedzame integratie in de weg. Ik heb eindelijk een medestander gevonden! Uit onverdachte hoek nog wel. Want de conclusie van Balkenende’s pleidooi is gezien het voorgaande inderdaad onontkoombaar: 'Bijzonder onderwijs moet worden afgeschaft!'