door
Administrator
22 nov 2006
Na een campagne zonder één groot onderwerp wacht een moeizame formatie van een coalitie tussen CDA en PvdA
Eric Vrijsen
Het schrikbeeld voor het CDA is de gang van zaken in Oostenrijk. Voor de verkiezingen van vorige maand stonden de christen-democraten van bondskanselier Wolfgang Schüssel wekenlang op kop in de peilingen. Uiteindelijk moesten ze de oppositionele socialisten een voorsprong van anderhalf procent gunnen.
CDA’ers willen vandaag per se zo’n afgang vermijden. Maar hoe? In ieder geval niet verslappen. Tot het laatste moment campagne voeren, luidt het parool. CDA-lijsttrekker Jan Peter Balkenende klampt vandaag nog zoveel mogelijk kiezers aan.
Het CDA voerde de meest professionele campagne. Foutloos, gedisciplineerd en gebruikmakend van moderne internettechnieken. Balkenende zette zijn uitdager, PvdA-leider Wouter Bos, telkens op het verkeerde been. Bos verwachtte dat Balkenende eerst de vader des vaderlands zou spelen; maar Balkenende verraste hem met persoonlijke aanvallen.
Toen Bos zich op nieuwe CDA-beschietingen voorbereidde, toonde Balkenende zich ineens de minzame staatsman. De PvdA-strategen wisten geen raad. Bos was – ook gisteravond – niet slecht in de televisiedebatten, maar hij speelde veel minder goed dan in 2003.
Jan Marijnissens campagne draaide ook lekker. Zijn onweerstaanbare opkomst in de peilingen is in feite hét verhaal van deze race. Zelfs als de SP-winst vanavond tegenvalt, zal de PvdA nooit meer rustig kunnen slapen.
VVD’er Mark Rutte deed voor het eerst mee. Zijn lot was niet te benijden. Vanwege de gespannen verhoudingen in eigen kring en vanwege de concurrentie op rechts (Geert Wilders), was hij voorzichtig met het minderheden-onderwerp. Maar daarmee onthield hij de VVD van een scherp profiel. Rutte straalde economisch optimisme uit, maar voor een campagne was dat geen onderscheidend thema. Iedereen vindt dat Nederland vooruit moet.
Zo was dit een campagne zonder een groot onderwerp. De lijsttrekkers waren vooral met zichzelf in de weer; roepend dat er ‘veel op het spel staat’. De doorsnee kiezer trekt dan al vlug de conclusie dat het de heren en dame vooral is te doen om de eigen loopbaan en de eigen partijbelangen. De campagne ging vooral over de campagne zelf.
Waarschijnlijk lopen deze verkiezingen uit op een moeizame formatie van een coalitie CDA-PvdA. Dan heeft heel Nederland met het Oostenrijkse schrikbeeld te maken. In Wenen stoeien socialisten en christendemocraten al bijna twee maanden vruchteloos met elkaar. Het gaat niet zozeer over beleidsmatige meningsverschillen, als wel over de vraag of de kemphanen wel willen samenwerken in één regering.