door
Administrator
27 dec 2006
Fords grote verdienste is dat hij een door en door vergiftigd milieu ontzwaveld heeft
Rik Kuethe
Nadat hij het echtpaar Nixon naar hun helikopter had begeleid, waarmee ze wegvlogen uit de geschiedenis, liep Gerald Ford op 9 augustus 1974 terug naar het Witte Huis en legde de ambtseed af.
Zijn aanvaardingsspeech betitelde de 38ste president van de Verenigde Staten, karakteristiek, als een kort oprecht praatje onder vrienden. De langdurige nationale nachtmerrie was over, zei hij. Ford had zich nog afgevraagd of deze zinsnede niet te hard was voor zijn voorganger Nixon, die het land met een bijna onontwarbaar web van leugens over de inbraak in het Watergatecomplex in een diepe crisis had verstrikt.
Het was de historische opdracht van het voormalige Republikeinse Congreslid uit Michigan om de natie te helen. De historici zijn het er, nu dertig jaar later, nog steeds niet over eens of dat echt gelukt is. Wel maakte Ford door zijn integriteit en zijn nederigheid een resoluut einde aan het onder Nixon heersende klimaat van list en bedrog.
Een maand later verleende Ford zijn voorganger gratie. Dat was een uiterst omstreden beslissing. Het gerucht dat Ford in ruil voor de overdracht van het presidentschap, die gratie van te voren met Nixon had bekokstoofd, is nooit bewezen. Dat zou ook zo helemaal niet met zijn karakter hebben gestrookt.
Ford dirigeerde het bittere slotakkoord van de Vietnamoorlog, toen op 30 april 1975 de laatste helikopter, vurend op de achterblijvers, opsteeg van het dak van de Amerikaanse ambassade in Saigon.
Die zomer tekende hij onder meer met Sovjetpartijleider Leonid Brezjnjev de Helsinki-akkoorden die de staatkundige ordening in Oost-Europa bestendigden. Maar in eigen land was het enthousiasme om met Moskou tot een détente te komen toen al aanzienlijk bekoeld. Conservatieve Republikeinen rond Ronald Reagan spraken smalend over een tweede Jalta.
Ford maakte dikwijls letterlijk een misstap. Bijvoorbeeld toen hij in Salzburg de vliegtuigtrap afdaalde. Dat versterkte het nogal unfaire beeld van de niet al te handige en niet al te slimme goedzak.
Fords grote verdienste blijft dat hij, integer als hij was, een door en door vergiftigd milieu voortvarend heeft ontzwaveld.
Tot aan de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2008 schrijft Rik Kuethe elke twee weken een biografie van één van de 43 voorgangers van de nieuwe president. Lees zijn nieuwste bijdrage:
Chester Arthur, een begenadigd entertainer of ga voor een overzicht naar de serie
Alle Amerikaanse presidenten.