Aapjes kijken in Rotterdam

Eindhoven de gekste - Wunderbaum

Heel af en toe zie je ze nog weleens aan een achteruitkijkspiegel hangen: van die kleine, kartonnen kerstboom-silhouetjes. Ik meen dat ze in de jaren zeventig en tachtig een rage waren. Bij mijn ouders bungelde er in ieder geval één voorin de Fiat Ritmo, want ik had een neiging tot hypochondrie en klaagde vaak over wagenziekte. Dat had met de bedompte atmosfeer in de auto te maken, wist mijn moeder. En dus hadden wij op een kwade dag opeens onze eigen 'Wunderbaum'. Die boompjes beloofden een frisse boslucht door de wagen te verspreiden, die in de praktijk echter dusdanig chemisch van aard was dat je er geheid misselijk werd, als je dat niet al was.

Ik weet niet of het jonge toneelgezelschap dat sinds enkele jaren onder de naam 'Wunderbaum' succes boekt, ook dergelijke associaties bij hun eigen naam heeft. Wellicht hebben de vijf oprichters in eerste instantie vooral gedacht aan de verfrissende werking die van het wonderboompje moet uitgaan. Zo, als een koele bries, wil dit acteurscollectief ook het bestaande theaterlandschap opluchten.

Fortuyns LPF
Wunderbaum doet dat met eigengemaakte theaterteksten waar geen regie aan te pas komt. Op het Rotterdamse festival De Internationale Keuze - overigens een van de beste Nederlandse theaterfestivals van dit moment - speelt Wunderbaum een groot deel van zijn repertoire. Ik zag er Eindhoven de gekste, een stuk uit 2002. Het speelt in een eenvoudig, Eindhovens milieu, aan de vooravond van de verkiezingen die Fortuyns LPF een historische zege zouden bezorgen.

De schets van dit Eindhovens gezin is overtuigend in al zijn uitzichtloze onsmakelijkheid. De geldproblemen van vader en moeder, de tergende pesterijen van oma, de dochter met haar allengs groeiende bel-schulden – het wordt allemaal met de juiste mix van botheid en onhandigheid neergezet. Als enige positieve ontwikkeling geldt de aanschaf van een derdehands Ford Escort door de zoon.

Politieke stelling
Over de impliciete politieke stelling kun je van mening verschillen. Als de Wunderbaumers menen dat ze het milieu van Fortuyn-stemmers hiermee heeft getroffen, dan denk ik dat ze zich vergissen: behalve uit een groot contingent 'volkse' types bestond zijn aanhang namelijk ook uit tamelijk welgestelde en hogeropgeleide mensen.

Na afloop vraag ik me af hoe verfrissend deze voorstelling nu eigenlijk was. Er zaten vorm-grapjes in die beslist afweken van het gangbare recept. Zo dook op gezette tijden een volkszanger op om een gevoelige smartlap te kwelen. En halverwege werden we dwars door het decor naar de foyer geleid, waar een punkband harde muziek speelde en de acteurs bier en worst uitdeelden: de pauze.

Onbevredigd
Toch hield ik een licht onbevredigd gevoel over aan deze avond. Het is reuze vermakelijk allemaal, en de personages zijn wat je noemt 'uit het leven gegrepen', maar ik miste toch de reflectie, de verdieping. Nu blijft het vooral aapjes kijken, terwijl we over de echte drijfveren van deze familie niets aan de weet komen. En blijven de personages eendimensionale, platte karakters. Zo plat als een wonderboompje.

Gezien: Wunderbaum - Eindhoven de gekste, 17/9, Pakhuismeesteren, Rotterdam
Spel: Marleen Scholten, Matijs Jansen, Maartje Remmers, Walter Bart, Yonina Spijker, Wine Dierickx.
Wunderbaum speelt deze en andere stukken van het Wunderbaum-repertoire t/m 23/9 in Rotterdam

Bekijk de speellijst van Wunderbaum.
Kaarten bestellen voor deze voorstelling?