door
Administrator
4 okt 2007
Eerst deugden de stemmachines niet en nu blijkt het in 's lands hoofdstad chaotisch te zijn toegegaan bij recente verkiezingen. Hoe democratisch en rechtmatig zijn verkiezingen in Nederland eigenlijk?
Syp Wynia
Nederland stuurt waarnemers naar verkiezingen over de hele wereld. Met hun belastinggeld subsidiëren Nederlandse kiezers zelfs partijen en verkiezingen in vele andere landen.
Intussen blijken de stemmachines in eigen land niet te deugen, reden waarom voorlopig het oude stempotlood weer uit de kast wordt gehaald. En in de grootste gemeente van het land, Amsterdam, stemmen mannen voor vrouwen, krijgen kiezers in het Turks en Berbers advies van stembureauleden en hangt in stembureaus een grimmige, intimiderende sfeer.
Dwingend
Er rijst een nogal onthutsend beeld op uit het rapport van Amsterdams Gemeentelijke Ombudsman over het verloop van de gemeenteraadsverkiezingen en de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar.
Om te beginnen deed 40 procent van de stembureauvoorzitters niet eens mee aan het onderzoek, kennelijk onbewust van de wettelijke plicht daartoe. De voorzitters die wel over hun ervaringen berichtten, meldden dat vooral veel allochtone kiezers zich, vrijwillig of niet, lieten helpen bij het uitbrengen van hun stem.
De stembureaus lieten dat maar toe, want ze hadden toch al problemen om de orde te handhaven, al was het maar omdat hele familiegroepen zich collectief bij het bureau meldden. Ter plekke werden volmachten uitgeschreven, 'adviseurs' hingen de hele dag in en rond het stembureau om voormalige landgenoten al dan niet dwingend van dienst te zijn.
Flauwe excuses
Uit eigen waarneming kan daaraan worden toegevoegd dat het in een Amsterdams stembureau niet mogelijk was bij de Kamerverkiezingen geheim te stemmen, omdat er allerlei mensen rondhingen die in ieder geval globaal konden volgen wat er in het stemhokje met het stemformulier gebeurde.
De Ombudsman constateert ook dat burgemeester Job Cohen zich na gebleken onregelmatigheden in de overwegend allochtone wijk Bos en Lommer te weinig heeft gedaan om herhaling te voorkomen. De burgemeester heeft daar slechts flauwe excuses voor.
Gidsland
In Amsterdam, en dan vooral in de overwegend allochtone wijken, is het er chaotischer aan toegegaan dan elders in Nederland. Maar het laat zich raden wat een soortgelijk onderzoek in andere grote steden zou opleveren.
Nederland Gidsland mag wel eens beter naar zichzelf kijken, waar het gaat om het rechtmatige verloop van zijn eigen verkiezingen. Misschien iets voor de Week van de Democratie die morgen begint?