door
Ellian & De Winter
3 apr 2007
Veel mensen denken dat nu alles over Willem Endstra bekend is, maar slechts weinigen weten dat hij een groot lezer was.
Ik was in het voorjaar van 1999 met Endstra in gesprek geraakt in Café Lexington op de Amsterdamse Willemsparkweg. Endstra was geen domme jongen; hij had aan de Vrije Universiteit rechten gestudeerd.
Hij bleek niet alleen mijn boeken gelezen te hebben maar ook het verzamelde werk van W.F. Hermans. Hij was een fan van de poëzie van Gerard Reve.
Achterbankgesprekken
Ik heb hem daarna nog minstens een dozijn keer ontmoet, ook in de periode dat hij zijn beruchte achterbankgesprekken met de Amsterdamse recherche voerde.
Nadat hij in mei 2004 geliquideerd werd, verwachtte ik dat ik ook zou worden gehoord, maar dat is vreemd genoeg nooit gebeurd. Ik kan mij niet voorstellen dat een aantal van de gesprekken die ik met hem over literatuur had niet zijn afgeluisterd – ze zijn ergens in een dossier terecht gekomen.
Het proces tegen Holleeder is begonnen, en ik verwacht dat ook mijn naam ter sprake komt – vandaar dat ik hier zelf opening van zaken geef.
Bram Zeegers
Zoals afgelopen week uit allerlei publicaties bleek, zal Endstra’s voormalige advocaat Bram Zeegers een belangrijke rol spelen in het proces tegen Holleeder. Hij heeft verklaard dat Endstra hem verteld heeft dat Holleeder van plan was 'om drugsvluchten op vliegveld Niederrhein te mogen uitvoeren,' zo meldde NRC Handelsblad afgelopen zaterdag. De krant schreef verder: ' 'Met "ze" bedoelde Wim altijd de groep Holleeder,' aldus Zeegers.'
Endstra heeft met Bram Zeegers over mij gesproken – dat heeft Endstra mij verteld. Enkele weken voordat hij geliquideerd werd, hebben Endstra en ik een overeenkomst opgesteld – niet ten aanzien van onroerend goed maar ten aanzien van een uitgeverij. Willem wilde zijn vastgoed verkopen (aan Holleeder?) en een nieuw leven beginnen als uitgever. Hij had er de passie voor.
Nooit meer slapen
Ik kan me niet herinneren dat Holleeder ooit ter sprake is gekomen; met mij sprak hij over Nooit meer slapen, Ik heb altijd Gelijk, en De Avonden. Hij vroeg of ik De Bezige Bij wilde verlaten voor het nog op te richten Apollo Publishing. Daarvoor had hij twaalf miljoen euro voorschot over.
Dit heeft hij, zo zei hij, besproken met zijn advocaat (ik nam aan dat dat Bram Zeegers was) rond dezelfde tijd dat Endstra hem over Holleeders plannen met vliegveld Niederrhein heeft ingelicht. Ik heb samen met Willem Endstra in Lexington de overeenkomst getekend – daar zijn getuigen van. Ik zou daarvan later een kopie krijgen maar door Endstra’s dood is het daar nooit van gekomen.
Nalatenschap
De Volkskrant van afgelopen zaterdag berichtte dat Endstra’s nalatenschap bestaat uit vele tientallen miljoenen euro’s, waarvan een groot deel met criminele activiteiten is verdiend.
Justitie schijnt met de erfgenamen over een deal te onderhandelen, ook al wist de familie verdomd goed wat Willem deed. Ook Willems broer Haico - die Willem tegenover mij omschreef als 'de enige die ik vertrouw, hij kent al mijn rekeningen, ook die buiten de EU' - deed volop mee aan de criminele netwerken van Willem.
'Benno'
Afgelopen zondag vertelde iemand me dat de panden in de nalatenschap van Prins Bernard ooit op naam van Endstra hebben gestaan, ofwel een onzinverhaal uit het geruchtencircuit. Maar opeens schoot mij te binnen dat ik ooit bij Lexington Endstra uit een rode Ferrari heb zien stappen. De oudere bestuurder droeg een klassieke pilotenzonnebril, had een baardje, en leek op de Prins.
En ik ben ervan overtuigd dat Endstra twee keer een telefoongesprek heeft gevoerd waarbij hij zijn gespreksgenoot ‘Benno’ noemde. Beide gesprekken gingen over ‘Niederrhein’. Dat zei me toen niets, maar ik begrijp door het verhaal van Bram Zeegers dat het om een vliegveld ging.
Zoals bekend was de Prins een fervent vlieger. Maar het is te bizar om te denken dat de Prins de drugstransporten zou binnenvliegen. Hij was toen al zo op leeftijd dat hij niet meer vloog – maar wat heeft de Prins met Endstra besproken?
Kortom: Willem Endstra heeft mij twaalf miljoen euro beloofd als ik het manuscript van een roman bij hem zou inleveren. Mijn vrouw is ook bereid te getuigen dat ik tegen haar verteld heb dat Willem mij dat geld heeft beloofd. Ik laat deze week nog door mijn notaris een akte opstellen waarin ik verklaar dat Endstra mijn uitgever zou worden en mij twaalf miljoen als voorschot zou uitkeren.
Roman
De roman is zo goed als af. Willem is niet meer, maar veel van zijn geld wel. Een deel ervan hoort mij toe. Ik ben bereid onder ede te verklaren dat Endstra mij dat geld heeft beloofd. Verder beschik ik over minstens tien anonieme getuigen die bereid zijn onder ede te verklaren dat ze van mij gehoord hebben dat ik twaalf miljoen van Endstra tegoed heb.
Naar het schijnt heeft Endstra ook op de ‘achterbank’ over onze deal gesproken. Dit zou moeten staan op een van de verdwenen tapes die Justitie niet meer kan vinden.
Dit is de waarheid en niets dan de waarheid.
Leon de Winter