Vrijwel de voltallige pers was gisteren naar de Amsterdamse rechtbank uitgerukt voor een pro forma-zitting in het onderzoek naar de moord op Willem Endstra.
De vastgoedbaron werd 17 mei 2004 voor zijn kantoor aan de hoofdstedelijke Apollolaan doodgeschoten. Van de drie verdachten verschenen alleen de vermeende schutter Ali N. (22) en diens neef Ozgün C. (27). De beide Turken maakten een nonchalante indruk, al oogde Ali met zijn volle baard en saaie streepjespak als een vermoeide vijftiger. Ozgün – voorzien van een sik van het formaat bontjas – droeg een wit t-shirt met de kop van Che Guevara.
Veiligheidscircus
De derde verdachte, de Surinamer Cleon D. (32), had volgens zijn advocaat geen zin in het hele veiligheidscircus rond de zitting en was in het huis van bewaring gebleven. Tegen hem bracht officier van justitie Michiel IJzendoorn een nieuwe dagvaarding uit met vier relatief lichte zaken: poging diefstal, inbraak, oplichting en verduistering. Bij elkaar voldoende om hem los van zijn vermoedelijke rol in de Endstra-zaak voorlopig nog even binnen te houden.
Vroeger was een pro forma-zitting een hamerstuk. De officier vertelde hoe het onderzoek vorderde en de advocaten konden hun onderzoeksvragen indienen. En dat alles in een harmonieuze sfeer. Gisteren was de sfeer over en weer stekelig. En de zitting duurde urenlang.
'Gebakken lucht'
Voorspelbaar vroegen de advocaten de rechtbank hun cliënten vrij te laten uit voorlopige hechtenis. De heren zitten al een half jaar, mijnheer de voorzitter! Volgens een van de advocaten was het hele dossier ‘gebakken lucht’. Ach, dat hoort allemaal bij het spel.
In de ogen van de officier lijken juist ‘veel bouwstenen op dit moment in elkaar te vallen. Maar we zijn nog niet klaar.’ Vooral tegen de twee Turkse verdachten zijn er nogal wat aanwijzingen. Zo zat er een vingerafdruk van Ozgün op een parkeerbonnetje (datum 17 mei, 9.00 uur) in de Mercedes Vito die de bewuste dag nabij de plaats delict stond en vermoedelijk fungeerde als uitkijkpost. Ook vond de recherche een lichaamshaar van hem op de bestuurdersstoel.
Ex-vriendinnen
IJzendoorn presenteerde de verklaringen van twee ex-vriendinnen van de neven. Ali en Ozgün waren op de bewuste dag vroeg in hun woonplaats Alkmaar opgehaald en naar Amsterdam gebracht. Hun telefoons stonden de rest van de dag uit. Eenmaal weer thuis zapten ze de hele avond ‘paranoia’ naar nieuws over de moord op Endstra. En de dagen daarna beschikten ze plotseling over veel geld en kochten dure kleren.
Nu moet je met de verhalen van exen voorzichtig zijn, maar dit lijken mij geen mannetjes waar je een grap mee moet uithalen.
En dan nog iets. Op het in een andere auto gevonden moordwapen is DNA aangetroffen dat volgens de experts niet aan de verdachten kan worden gelinkt. De advocaten in koor: van wie is het dan wel! Volgens de officier van justitie is het geen specifiek DNA-profiel van een individu. Geen helder spoor, dus.
Tweede wapen
Terloops meldde hij dat er nog een tweede wapen in de auto lag. Dit keer wel met een herkenbaar, maar vooralsnog onbekend profiel. Maar wat zegt dit? De moordenaar van Endstra droeg vermoedelijk een plastic zak rond zijn hand tegen kruitresten en het achterlaten van sporen.
Het onderzoek is nog in volle gang, benadrukte IJzendoorn. ‘We zijn nog steeds op zoek naar de hoofdverantwoordelijke.’ De geest van vermeend opdrachtgever Willem Holleeder waarde door de rechtszaal, maar zijn naam viel dit keer niet. Het was per slot van rekening slechts een pro forma-zitting.