Die arme familie Vaatstra! In de vroege ochtend van 1 mei 1999 werd hun 16-jarige dochter Marianne in een weiland bij het Friese dorp Veenklooster verkracht en vermoord. Ruim acht jaar later is de dader nog altijd spoorloos. Elke keer is er hoop als er nieuwe aanwijzingen opduiken, maar tot nu toe vergeefs.
Lustmoorden
De brief die zondag via De Telegraaf uitlekte, lijkt mij het zoveelste dode spoor. Natuurlijk is het verstandig dat het Openbaar Ministerie (OM) onderzoek doet, maar het zou mij zeer verbazen als dat iets bruikbaars oplevert.
Eind 2006 ontving de familie Vaatstra een anonieme brief waarin gesuggereerd wordt dat de vermoedelijke moordenaar een asielzoeker is.
Volgens de schrijver werd deze man drie dagen na de moord in het diepste geheim overgeplaatst van asielzoekerscentrum De Poelplaets in Kollum – hemelsbreed nog geen kilometer verwijderd van het weiland waar Marianne gevonden werd – naar een speciale opvang in Musselkanaal voor Asielzoekers Met Onaangepast Gedrag (AMOG).
Het zou gaan om een asielzoeker die in zijn eigen land gezocht werd voor lustmoorden op diverse vrouwen. De verhuizing en uitzetting moesten volgens de briefschrijver geheim blijven om het draagvlak voor de asielopvang niet aan te tasten.
Doorbraak
Onder de kop 'Het verstoorde paradijs' schreef ik op 21 juli 2001 in Elsevier een uitvoerige reconstructie van de zaak-Vaatstra. Voor dat verhaal sprak ik onder anderen met de recherche, maar ook met Bauke en Maaike Vaatstra, de ouders van Marianne. Toen hadden ze nog hoop dat de zaak ooit opgelost zou worden. Maar daarvan is weinig meer over.
De kans dat de anonieme brief een doorbraak betekent, is miniem. Uit DNA-onderzoek naar herkomstkenmerken bleek dat de dader een blanke West-Europeaan was. Tenzij dat profiel niet klopt, lijkt het de buitenlandse 'seriemoordenaar' uit te sluiten. Maar dat moet het OM snel kunnen uitzoeken.
Tijdens het onderzoek destijds werden de bewoners van De Poelplaets aanvankelijk krampachtig uit de wind gehouden. Er werd geen buurtonderzoek op het AZC gedaan. Pas op 7 mei, een week na de moord, deelde een rechercheur er affiches met vragen uit. Later moest Justitie alles uit de kast halen om een 27-jarige Irakese asielzoeker nota bene in Turkije te traceren, maar diens DNA pleitte hem vrij.
Valse hoop
De suggestie dat de vermoedelijke moordenaar van Marianne drie dagen na de moord werd 'weggemoffeld', vind ik ongeloofwaardig. Het gaat er bij mij niet in dat iemand jarenlang met dergelijke informatie zou rondlopen en dan anoniem een brief stuurt aan de familie Vaatstra. Het lijkt mij eerder iemand die er belang bij heeft het asielbeleid aan te klagen of een rekening wil vereffenen met (oud-)collega’s.
Als mijn voorgevoel klopt, heeft de anonieme briefschrijver veel ellende veroorzaakt. Allereerst bij de familie Vaatstra. Die wordt bewust valse hoop gegeven.
Maar Justitie heeft ook wel iets beters te doen. Uiteraard hoop ik dat de zaak wordt opgelost, maar ik vrees dat de ontknoping nog wel een tijd op zich kan laten wachten.
Marianne zou inmiddels 24 jaar zijn geweest. De gedachte dat haar moordenaar nog altijd vrij rondloopt, is onaanvaardbaar. Als hij gepakt wordt, is wat mij betreft levenslang de enige juiste sanctie.