door
Ellian & De Winter
17 sep 2007
De VVD heeft nu echt een leider. Was de leiderschapscrisis bij de partij een managementprobleem of ook een inhoudelijke richtingstrijd? Allebei. Het ging ook om de inhoud omdat Mark Rutte met een te economisch programma de verkiezingen inging. Over de maatschappelijke kernissues was bijna niets te vinden in het verkiezingsprogramma van de VVD.
Ja, daarin stond dat discriminatie moet worden bestreden. Elk fatsoenlijk mens is het daar toch mee eens. Maar het wekte de indruk alsof er geen andere problemen waren dan alleen maar discriminatie. Over de politieke islam, terrorisme, radicale imams, het islamitisch onderwijs en de integratie van minderheden stond niks in het programma.
Ook tijdens de debatten kwamen deze kwesties niet aan de orde. Bovendien was Verdonk totaal afwezig in de verkiezingsstrijd. Verdonk is nooit een politiek gezicht geweest van de VVD. Verdonk promootte alleen zichzelf.
Daar komen ook die vele stemmen vandaan.
Grootheidswaanzin
De grootheidswaanzin die haar werd aangepraat belemmerde haar een echte VVD’er te worden. Verdonk stond altijd alleen voor de lijst Verdonk, hoewel die lijst pas vandaag tot stand komt.
Dus ging het ook om een managementcrisis. Het gigantische ego van Verdonk was en is een probleem.
Kerel
Rita Verdonk was een nieuweling bij de VVD. Niet zo heel lang geleden kwam ze bij de partij, waar zij door Gerrit Zalm werd aangetrokken voor een bestuurlijke functie in het kabinet. Ze hadden een tekort aan vrouwen! Maar ze trokken een kerel aan.
Eigenlijk kende niemand haar. Een onbekend figuur werd de minister voor Vreemdelingenbeleid en Integratie. De VVD vertrouwde zo’n belangrijke post toe aan een onbekend persoon. De mensen in het land begonnen haar leuk te vinden, waardoor zij een soort religieus gevoel kreeg: Verdonk had de missie om van Rita Verdonk een politieke leider te maken. Vanaf hier ging alles mis.
Verdonk heeft tot twee keer toe van Mark Rutte verloren. Ook Wiegel heeft een behoorlijk verlies geleden. Wiegel schaarde zich achter Verdonk. Dus met Verdonk is ook Wiegel weggestemd. In een peiling zou Verdonk 27 zetels hebben. Maar Bos had in de peilingen ook veel zetels. Het zijn emotiepeilingen die net zo gemakkelijk kunnen wegebben.
Overschreeuwen
Verdonk moet de komende jaren bewijzen dat zij een politieke beweging kan vormen. En dat is niet gemakkelijk. Geert Wilders durft zijn partij niet open te stellen voor het volk dat hij wil vertegenwoordigen. Want dan krijgt hij te maken met LPF-toestanden. Hoe dan ook is het Wilders gelukt om een beweging te vormen, die de ongenoegens rond de immigratie en islam kunnen mobiliseren.
Maar hoe gaat Verdonk dat regelen? Gaat Verdonk Geert Wilders overschreeuwen? Waarschijnlijk niet, want Verdonk mist de kennis en het talent van Wilders om hem te kunnen verslaan.
De VVD zal zich ook de komende tijd gaan bezig houden met immigratie en islam. Het ziet er dan ook somber uit voor Rita Verdonk. De tijd zal ons leren of ze in staat is met succes Geert Wilders politiek te marginaliseren. De makkelijkste optie voor Verdonk was lid worden van de PVV.
Saboteren
Heeft Rutte verkeerd gehandeld? Nee. Elk andere serieuze politieke leider zou ook hetzelfde besluit hebben genomen. Je kunt niet een nummer 2 hebben, die zich niet voor de club wil inzetten. En Verdonk was zelfs bezig om VVD te saboteren. Technisch gezien heeft Rutte op het juiste moment de juiste beslissing genomen.
Het zou echter zeer onliberaal zijn wanneer Verdonk louter wegens inhoudelijke meningsverschillen uit de fractie zou zijn gezet. Maar dat is niet het geval.
Rutte moet zich nu wel als een leider presenteren. Hij moet durven, zich te mengen in het debat over de politieke islam en integratie. Doet dat hij niet, dan zou de VVD meer dan gehalveerd worden.
In de tijd van Frits Bolkestein als fractievoorzitter was Henk Kamp de integratiewoordvoerder van de VVD, maar dat belemmerde Bolkestein niet om de teksten te schrijven en toespraken te houden over integratie en immigratie. Nu is de beurt aan Rutte om zich te bewijzen.
Afshin Ellian