door
Carla Joosten
7 jan 2008
Eindhoven wordt de komende weken Amerika in het klein: kandidaten van dezelfde partij die met elkaar de strijd aan gaan
Carla Joosten
De Eindhovense gemeenteraad heeft het zo gewild en dus is vandaag de campagne begonnen voor het burgemeestersreferendum. Vermoedelijk het laatste referendum in zijn soort want het ministerie van Binnenlandse Zaken staakt de bekostiging ervan en gemeenten zullen niet zelf de kosten willen dragen van wat in de praktijk vaak een fopspeen blijkt te zijn.
PvdA
Net als in Utrecht mag nu ook in Eindhoven worden gekozen tussen twee PvdA'ers. Ralph Pans, verliezend kandidaat van het gesneefde referendum in Utrecht, maakt het bont door nu te klagen dat hij niet had deelgenomen als hij tevoren had geweten dat zijn tegenstrever ook een PvdA'er zou zijn.
Pans had meteen moeten afhaken dan was de gemeenteraad onmiddellijk geconfronteerd met de funeste gevolgen van haar keuze om twee socialisten de arena in te sturen.
De Eindhovense raad doet hetzelfde als de Utrechtse, kennelijk in de overtuiging dat er toch wat te kiezen valt. Daar zit wel wat in. Niemand kan ontkennen dat de dertig jaar lokale bestuurlijke ervaring van Leen Verbeek iets heel anders is dan de Haagse politieke ervaring van Rob van Gijzel.
De laatste is bovendien een man van het volk en een ras-Eindhovenaar. We zullen zien wat deze Eindhovenaar het belangrijkste vindt.
Amerika
Het Eindhovense referendum kan vergeleken worden met de voorverkiezing van de Amerikaanse presidentskandidaten: ook daar strijden kandidaten van dezelfde partij tegen elkaar. En of die verkiezingen spannend zijn.
Maar Amerikanen hebben een bewonderenswaardige traditie van directe verkiezingen. En die heeft Nederland juist niet. Het bestuurlijke gerommel van de afgelopen jaren rond de gekozen burgemeester heeft maar een ding opgeleverd: de burgemeesterslobbyisten in Den Haag kunnen voortaan weer ongestoord hun gang gaan en de posten onderling regelen.
Mislukt
Het democratische experiment is mislukt. De stad Den Haag krijgt bijvoorbeeld weer een burgemeester uit de achterkamertjes. Een kandidaat die geen campagne hoeft te voeren bij de bevolking.
Een nipte meerderheid van de Haagse gemeenteraad zag af van een referendum en die keuze had slechts een achtergrond: bestuurlijke zwaargewichten in Nederland zijn er nog niet aan toe om met open vizier de strijd aan te gaan.
En dus verschijnen de burgemeesterskandidaten voortaan weer in de achterkamertjes in plaats van op de zeepkist.