door
Syp Wynia
29 jan 2008
Nu mort ook de SGP over het koningshuis. Premier Balkenende moet discussie over monarchie niet langer negeren en zich uitlaten over de waarde van het Nederlandse, niet-ceremoniële model
Carla Joosten
Dat was schrikken. De SGP, 's lands meest Oranjegezinde partij, heeft kritiek op het koningshuis. SGP-leider Bas van der Vlies sprak in een interview met tv-zender Het Gesprek zijn bezorgdheid uit over het niet eerbiedigen van de zondagsrust door leden van het Koninklijk Huis. Ook vond hij koningin Beatrix in toespraken te Europeesgezind.
‘Het zijn je vrienden die je feilen tonen,’ lichtte de SGP-leider later in NOVA zijn uitspraken toe. Verder begreep hij de ophef over zijn uitspraken niet.
Zo bijzonder zijn ze ook niet. De SGP-opvattingen over de zondagsrust en Europa zijn bekend. Maar ze trekken nu de aandacht vanwege de publicitaire rimpelingen rond het koningshuis in het afgelopen half jaar.
Respect
Van prinses Máxima’s vergeefse zoektocht naar ‘de’ Nederlander tot de Kersttoespraak van koningin Beatrix, waarin de vorstin suggereerde dat haar onderdanen te weinig respect voor minderheden hebben.
Daarna volgden enkele enquêtes waaruit een kentering viel op te maken in het draagvlak van de monarchie.
Uit twee van die peilingen bleek een meerderheid voorstander van een staatshoofd dat louter ceremoniële taken vervult en geen deel meer uit maakt van de regering.
Ter discussie
Het gaat te ver om te zeggen dat de monarchie in de huidige vorm ter discussie staat. Maar het kan geen kwaad dat ook premier Jan Peter Balkenende (CDA) alert is op wat er leeft op dit punt.
Alexander Pechtold, leider van partij die al jaren de opvatting huldigt dat de Koning(in) geen deel moet uitmaken van de regering, wil het debat niet aanzwengelen.
Dat moet gebeuren als de troonswisseling nadert, in overleg met de troonopvolger, vindt de D66’er.
Lintenknippers
Van de Oranjes is bekend dat ze er niet voor voelen om louter als lintenknippers door het leven te gaan. Troonopvolger prins Willem-Alexander heeft eerder expliciet laten weten een inhoudelijk koningschap te ambiëren. Tegelijk beklemtoont hij telkens de ‘samenbindende, vertegenwoordigende en aanmoedigende rol’ die hij wil gaan vervullen.
Premier Balkenende heeft zich nog nooit uitgelaten over de waarde van het niet-ceremoniële model zoals Nederland dat nu heeft. Misschien moet hij zijn mening daarover maar eens ventileren.