door
Misdaad & Straf Straf
16 apr 2008
Vaker dan voorheen leggen rechters levenslang op. Er zitten inmiddels al zoveel moordenaars de rest van hun leven achter de tralies dat Justitie noodgedwongen nadenkt over aparte voorzieningen voor deze categorie. Als ik goed tel, zijn het er nu vijfendertig. Dit jaar kregen de moordenaars van Louis Seveke en Jesse Dingemans levenslang opgelegd.
Zware beslissing
Ondanks de ernst van de bewezen misdrijven blijft het voor rechters een zware beslissing om iemand maatschappelijk dood te verklaren. Levenslang is in Nederland immers levenslang, tenzij er gratie wordt verleend. Dat laatste gebeurt echter zelden of nooit.
In een mooi interview bij zijn afscheid als vice-president van de Amsterdamse rechtbank vertelde Udo Willem baron Bentinck afgelopen zaterdag in Het Parool hoe moeilijk hij het vond om Mohammed Bouyeri levenslang te geven voor de moord op Theo van Gogh in 2004: ‘Het is natuurlijk wel wat, zo’n jong iemand levenslang opleggen.’ Bouyeri was 27 jaar toen hij de moord pleegde.
Proefverlof
Gisteren veroordeelde de rechtbank Almelo de 30-jarige Paul R. tot 24 jaar en tbs voor de moord op Edith Arends en de poging tot moord op vijf anderen, op 4 maart 2007 in Enschede. De man pleegde zijn delicten tijdens zijn proefverlof. Hij had al tbs wegens eerdere geweldsdelicten. Volgens het vonnis hebben de rechters dit keer overwogen de man levenslang te geven. Eén van de overwegingen dat niet te doen was ‘dat verdachte pas 30 jaar is’.
Hoe begrijpelijk die overweging ook is, Paul R. zou bepaald niet de jongste zijn die levenslang krijgt. De moordenaar van Jesse Dingemans is pas 23 en ook de in 1995 tot levenslang veroordeelde leider van de Bende van Venlo, Frenky P., was destijds pas 23 jaar.
Longstay
Vraag is of Paul R. met 24 jaar en opnieuw tbs in de praktijk beter af is. In het vonnis is vastgelegd dat de tbs-behandeling pas mag beginnen na tweederde van zijn gevangenisstraf, dus na zestien jaar. Volgens de gedragsdeskundigen hoort hij thuis in een longstay. Dat is een speciale afdeling voor chronische patiënten.
Omdat de deskundigen ‘weinig heil’ verwachten van het huidige behandelaanbod, is de kans klein dat Paul R. die longstay ooit nog mag verlaten. Vanaf nu behoort hij tot de snel groeiende categorie ‘verborgen levenslangen’. Een somber vooruitzicht.