door
Robbert de Witt
22 apr 2008
Rapport van commissie Elverding moet juridische guerrilla tegen aanleg van nieuwe wegen aanpakken. Maar adviezen tonen vooral politiek onvermogen en kunnen leiden tot een lawine aan nieuwe protesten
Eric Vrijsen
CDA-minister Camiel Eurlings van Verkeer roept sinds zijn aantreden dat hij Nederland weer in beweging zal brengen. Maar de aanleg van meer asfalt stuitte ook onder zijn bewind op juridische bezwaren, onnavolgbare berekeningen over virtuele verkeersstromen en Raad van State-uitspraken.
De minister koos de vlucht naar voren. Hij schudde de tegenslagen van zich af door de verwachtingen rond een daadwerkelijke aanpak van de files nog maar eens extra op te kloppen.
Actiegroepen
Ook huurde hij voormalig DSM-baas Peter Elverding in om met een adviescommissie te bekijken hoe de besluitvorming rond nieuwe wegen vlotter kan verlopen. Elverding kwam gisteren met een paar zinnige aanbevelingen, maar helaas niet met het ei van Columbus.
Hij keek naar de politiek-juridische besluitvorming alsof het een ingewikkeld chemisch pijpenstelsel was, dat hier en daar kan worden gestroomlijnd. Meer zat er niet in. Aan de vooravond van een asfaltproject moet bijvoorbeeld een inspraakronde plaatshebben. Zodat een jarenlange juridische guerrilla van actiegroepen tegen kleine onderdelen van het project kan worden vermeden.
In plaats van gemiddeld elf jaar, hoeft de besluitvorming over een nieuwe weg volgens Elverding slechts vijf jaar te duren.
Onvoldoende
Dat lijkt winst, maar het is zwaar onvoldoende. Over de A-4 Midden-Delfland wordt al ruim veertig jaar gedebatteerd. Filerijders schieten er weinig mee op als zo’n discussie kan worden beperkt tot twintig jaar.
Elverding bepleit een iets grotere macht voor de nationale overheid, ten koste van provincies en gemeenten. Vooral op dat punt had hij steviger taal mogen spreken. Projecten van nationaal belang moeten kunnen rekenen op een zeker doorzettingsvermogen van het rijk. Eurlings’ departement onderhandelt nu vaak noodgedwongen met een bont gezelschap van gedeputeerden en wethouders over een nieuwe snelweg.
En allemaal verdedigen ze hun lokale belangetjes. Dat kost klauwen met geld, het veroorzaakt eindeloze vertraging en het levert sub-optimale infrastructuur op. Wethouders bedingen nu eenmaal zoveel op- en afritten, dat de nieuwe snelweg aan capaciteit inboet.
Politiek onvermogen
Elverdings aanbeveling om bezwaarmakers bij de rechter dan maar met een schadevergoeding naar huis te sturen, is eigenlijk nog het zwakste. Nederland ziet kennelijk maar één methode om het politiek onvermogen op te lossen: klap er maar flink geld tegenaan.
Het lijkt reëel, maar het leidt natuurlijk tot een nieuwe lawine van protesten. Want als je nu geen bezwaar indient, kun je straks geen schade claimen.