door
Paul de Hen
8 mei 2008
De experts bij de Europese Commissie zijn gealarmeerd. Na maanden ‘ongelofelijk harde’ (zegt een woordvoerder) onderhandelingen is in april eindelijk een akkoord bereikt tussen de meest betrokken leden van het Europees Parlement, experts namens de raad van ministers van de lidstaten en de Commissie over een regeling voor het terugsturen van definitief illegaal verklaarde vreemdelingen – afgewezen asielzoekers, illegale immigranten, mensen die om welke reden dan ook hun status van legaal aanwezige vreemdeling kwijtraakten.
De Commissie diende het oorspronkelijke voorstel in september 2005 in. En nu proberen actiegroepen en een niet onbelangrijk deel van de meer linkse fracties dat moeizame compromis weer onderuit te halen.
Schaamteloos
Het is een ‘schaamteloze richtlijn’, een ‘directive de la honte’ zei afgelopen dinsdag nog Francis Wurtz, de leider van de fractie GUE/NGL (uit Nederland horen de twee SP-leden daarbij) toen hij samen met zijn fractiespecialist Giusto Catania een uitvoerig tegenvoorstel publiceerde (Catania, in die tekst: ‘Mannen en vrouwen kiezen niet waar zij geboren worden: zij horen het recht te hebben te kiezen waar zij wonen.’)
Maar ook in minder linkse fracties is verzet. Vooral de bepaling dat illegalen tot maximaal achttien maanden in speciale detentiecentra kunnen worden opgesloten in afwachting van hun uitzetting wekt verontwaardiging.
Uitzondering
De Commissie ging deze woensdag in de tegenaanval, door het (officieel nog niet gepubliceerde) aprilcompromis uit te leggen en onder meer te benadrukken dat die lange detentie alleen in uitzonderlijke gevallen mag worden toegepast: als het land van herkomst traag is met het verschaffen van inreispapieren én de betrokken illegale vreemdeling zich wellicht aan de komende uitzetting zal onttrekken.
Bovendien kan hij volgens het compromis in beroep gaan bij een rechter tegen de bewaring, en moeten eventuele kinderen onderwijs krijgen.
Aanspreken
Er is de Commissie heel veel aan gelegen het compromis er nu snel door te krijgen. Zij vreest dat afstemmen in het parlement – wat een volgende ronde van behandelen, een zogenoemde tweede lezing, meebrengt – tot jarenlang uitstel zal leiden. Terwijl de richtlijn bedoeld is als sluitstuk van het nieuwe Europese migratiebeleid.
Na inwerkingtreding geeft de richtlijn de Commissie onder meer het recht om lidstaten aan te spreken als zij illegalen slecht behandelen. Nu staat alleen in individuele gevallen een beroep open bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. Volgens de Commissiewoordvoerder is in de compromistekst aansluiting gezocht bij het verdrag waar ook dat Hof mee werkt.