Blog

Algemeen

'Gezichtsdetective' geeft doden identiteit terug

door Misdaad & Straf 30 jun 2008

In Nederland kennen we het fenomeen van de forensisch beeldhouwer dankzij de zaken van ‘Het meisje van Nulde’ en ‘Het Maasmeisje’. Vertoning op televisie van hun in Engeland gemaakte gezichtsreconstructies gaf de onbekende slachtoffertjes eindelijk hun identiteit terug. De ‘dodenmaskers’ zijn een driedimensionale variant in gips of klei van de aloude compositietekening.

Fascinerend boek
De Amerikaan Frank Bender geldt wereldwijd als de beste ‘gezichtsdetective’. Over zijn loopbaan schreef journalist Ted Botha een fascinerend boek: De forensisch beeldhouwer. Het waargebeurde verhaal van de man die gezichten van doden reconstrueert (uitgeverij Forum). De afgelopen decennia maakte Bender vele tientallen succesvolle reconstructies.

Aan de hand van Benders rol in de oplossing van een groot aantal zaken schetst Botha het bijzondere levensverhaal van een losgeslagen kunstenaar die bij zichzelf een uniek talent ontdekte. Door schedels goed te bekijken en te vergelijken weet Bender opvallende gezichtskenmerken te achterhalen.

Moeiteloos
Ook bij de ontmaskering van ontvluchte criminelen en gezochte moordenaars zet Bender de recherche geregeld op het juiste spoor. Ogenschijnlijk moeiteloos geeft hij aan hoe iemand er twintig jaar na dato uitziet. Alsof hij hun beeltenis op zijn netvlies krijgt en hun portret alleen nog hoeft te boetseren.

De Amerikaanse FBI investeerde midden jaren tachtig van de vorige eeuw liever in een computersysteem om driedimensionale scans van schedels en hoofden te maken en dacht op termijn wel zonder de inbreng van kunstenaars te kunnen. Maar vorig jaar erkende een lid van de FBI in een toespraak voor de Academie van Forensische Wetenschappen dat door mensen gemaakte reconstructies toch effectiever zijn. De kop van Bender zou niet misstaan in hun portrettengalerij van superdetectives.

3 reacties

  • "'Gezichtsdetective' geeft doden identiteit terug"

    Dit is een gewaagde titel. Het woordje 'identiteit' heeft immers een negatieve lading gekregen. Wat direct bij mij opkwam was: doden de identiteit teruggeven, die ze bij hun leven al niet hadden. Misschien was het woord 'gelaat' beter op zijn plaats geweest. Dat is materieel of concreet, terwijl 'identiteit' meer staat voor immaterieel of abstract.

  • Ik vind het wel een goede titel, deze Frank Bender is een kei.
    Misschien kan Bender zelfs ons, Nederlanders, onze identiteit teruggeven; het is best een onzeker gevoel om niet te bestaan.

  • Ik vond de gezichten van zowel het Maasmeisje als het meisje van Nulde heel slecht lijken. Het is geen wonder dat u zich een vergelijking tussen model en foto niet kunt herinneren, want justitie is bepaald karig geweest met verspreiding van fotomateriaal, mogelijk omdat ze ook wel zagen dat de modellen slecht geleken. Eerlijk zou zijn om, zodra de identiteit van de slachtoffertjes bekend was, een blinde test te laten uitvoeren met het op basis van het model uit een honderdtal foto's van vergelijkbare meisjes de juiste er uit te kiezen. Dat zo'n validatie niet plaatsvindt, zegt mij genoeg.