Zoals de jaren tachtig ineens onderwerp zijn van binnenlands publiek debat, zo lijkt ook de relatie tussen Oost en West terug bij af. Een Tweede Koude Oorlog? De term lijkt steeds minder overdreven
Wat de
Russische machthebbers bezielt, is een raadsel. Het nationalistische geronk en
de expansieve politiek ten opzichte van Georgië zouden kunnen komen door een
aloude Russische angst voor ‘omsingeling’ door vijandige landen. Maar hoe kan
de NAVO een bedreiging vormen voor Rusland? Het bondgenootschap is juist een
garantie voor rust en vrede, ook aan de grenzen met Rusland.
Fout
Zeker, de NAVO
heeft een fout gemaakt door Georgië veel te snel uitzicht op lidmaatschap te
bieden. En president Saakasjvili blunderde met zijn militaire poging om
Zuid-Ossetië onder zijn gezag te brengen. Ook de erkenning van Kosovo was niet
erg gelukkig en het Amerikaanse raketschild in Polen en Tsjechië wordt in
Moskou als een vijandige daad beschouwd.
Toch mag
Moskou niet klagen over de Westerse bedoelingen, want ze zijn altijd met alle
egards behandeld. Misschien wel te veel.
Rusland supermacht?
We stellen
ons nog steeds op alsof Rusland een supermacht is – iets wat ze in Moskou
dankzij de oliedollars ook graag weer geloven – maar feit is dat de Europese
bevolking drie keer zo groot is als de Russische en de EU-economie zes keer zo
groot, ondanks de vele Russische miljardairs. De Russische strijdkrachten
stellen verhoudingsgewijs heel weinig voor. Dat noopt tot iets meer
bescheidenheid van het Kremlin, zou je zeggen.
Landen als
Estland, Letland, Litouwen, Polen en Oekraïne zijn als de dood dat hen
eenzelfde behandeling staat te wachten als Georgië. Hun sentimenten worden in
het ‘post-historische’ West-Europa vaak slecht begrepen, maar zeker voor de
Baltische staten en Polen zijn de Russen wat de Duitsers zestig jaar lang voor
Nederland waren.
Anders dan
de Duitsers voeren de Russen echter een autoritaire, op machismo gestoelde
politiek tegenover Europa en de Verenigde Staten. Wat jullie met Kosovo hebben
gedaan – eenzijdige erkenning – doen wij nu met Abchazië en Zuid-Ossetië.
Lekker puh.
Afhankelijkheid gas
Wat kunnen
Europa en de Verenigde Staten doen als Moskou doof is voor diplomatie en een
militaire confrontatie ongewenst is?
Een
antwoord op lange termijn is mogelijk het verminderen van onze afhankelijkheid
van Russisch olie en gas, hoewel Europa zich nu juist hier met handen en voeten
gebonden heeft. Zo heeft Moskou Europa in de houdgreep.
Op korte
termijn rest weinig meer dan beperking van de politieke schade, hopen dat de
oververhitte koppen in het Kremlin kalmeren en dat Poetin en Medvedev zich niet
nog meer gekke dingen in hun hoofd halen.