Economische crisis

De economische crisis

Wat zijn de gevolgen van de wereldwijde economische crisis voor Nederland en Europa?

VorigeTerug naar dossierVolgende

Blog

Algemeen

Geen medelijden met Amerikaanse banken

door Remko Nods 16 sep 2008

Alleen een mondiale aanpak van de kredietcrisis is effectief, maar dat moet nog doordringen tot Europese politici

De roemruchte Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers is na 158 jaar over de kop gegaan. De Amerikaanse minister van Financiën, Henry Paulson, was niet bereid om, ten koste van de schatkist, garanties af te geven aan twee potentiële reddende engelen.

Terecht heeft Paulson – zelf ex-zakenbankier - de banken een ondubbelzinnig signaal gegeven dat de belastingbetaler niet gaat opdraaien voor stroppen van zakenbanken die bewust extreem veel risico’s hebben genomen.

Arrogant
Zo’n signaal werkt waarschijnlijk preventief voor collega-zakenbankiers die op dit moment mogelijk denken de kredietcrisis te kunnen overleven door quitte-of-dubbel te spelen op de financiële markten. Bij succes zouden ze de held van Wall Street zijn, inclusief een miljoenenbonus voor goed risicomanagement, zoals Lehman-topman Richard Fuld vorig jaar toucheerde.

En als ze falen, betaalt Joe Sixpack - de Amerikaanse Jan Modaal - de rekening. Grote kans dat Fuld werkelijk gedacht heeft dat zijn bank te groot was om te falen. Maar zo werkt het niet in de Verenigde Staten.

Paulson wist dat hij een enorme systeemcrisis kon ontketenen door een grote zakenbank te laten failleren. Maar dat risico lijkt hij kundig te hebben gemanaged. Toen de financiële markten maandag openden, schoten de koersen van bankaandelen omlaag, maar van paniek was geen sprake.

Echec
Paulson wist een tiental grote banken te verleiden tot de vorming van een fonds van 70 miljard dollar, waaruit andere banken een noodkrediet zouden kunnen opnemen als ze door het echec van Lehman in de problemen kwamen.

In feite verlangde hij van de tien grote banken om zichzelf te verzekeren tegen hun eigen faillissement, dat veroorzaakt had kunnen worden door een kettingreactie van faillerende middelgrote banken.

Grote klasse! Paulson zal zich niet populair gemaakt hebben bij zijn voormalige collega-zakenbankiers, maar die noodzaak is er ook niet midden in de kredietcrisis.

Niemand is immuun
Paulson is er echter nog niet. Verschillende grote banken in de Verenigde Staten zijn in nood. De grootste verzekeraar ter wereld, AIG, klopte aan voor een noodkrediet. Als AIG omvalt, zullen de gevolgen groot zijn. Paulson zal mogelijk binnenkort hulp van Europese en Aziatische overheden moeten vragen. Alleen een mondiale aanpak van de kredietcrisis is effectief.

In Europa proberen ministers van Financiën het effect van het echec van de eerste grote Amerikaanse zakenbank te bagatelliseren door te zeggen dat Europese banken er weinig van te duchten hebben. Dat kan kloppen, maar de kans bestaat nog altijd dat meer Amerikaanse banken omvallen. Als dat gebeurt, dan zal blijken dat geen enkele bank ter wereld immuun is.

Tags

zie ook

17 reacties

  • medelijden met banken kan iemand niet hebben , wel met de slachtoffers - mensen - van het gedrag van de leiding van deze banken die het oerhollandse 'als je gewoon doet dan ben je gek genoeg' niet kennen

  • Uitstekend commentaar van de Heer Nods.
    Hier ziet men wat "shareholders value" teweegbrengt, met een systeem waarbij de directies via bonussen zelf persoonlijk belang hebben bij stijgende aandelenkoersen, en hun beleid daarop afstemmen. Korte termijn gewin en risicomanagement voeren de boventoon. Het probleem is dat de auteurs de rekening niet gepresenteerd krijgen maar wel de "gewone man".
    Bonussen in aandelen voor de directies moet worden verboden. Dit is een systeem van structureel conflict van belangen met inside information nog wel. Dit is erger dan met voorkennis aandelen kopen, waar wel strenge straffen op (kunnen) staan.
    Geef de directies een stevig salaris. De beste garantie dat ze in hun beleid het bedrijf vooropstellen en niet zichzelf.

  • Frank Jans 11:45, aandeelhouders en speculanten krijgen van veel de schuld, maar hier is dat onterecht. Sinds de intrekking van de Glass-Steagall Act is de schuldcreatie in de VS in een versnelling geraakt, want elke bank kon nu effecten aanmaken en aanbieden. Schulden werden als tegoeden verhandeld, die weer als onderliggende waarde dienst deden voor derivatentransacties, waardoor de boekwaarde van het geheel tot soms wel 60 keer werd opgeblazen. Om te voorkomen dat dit kaartenhuis zou omvallen, werden deze effecten niet op de beurs verhandeld maar OTC, over the counter. Daardoor kregen ze geen marktwaarde en behielden de boekprijs die de bank bepaald had. Onder druk van de instortende vastgoedmarkt kwamen sommige partijen zo onder druk te staan dat ook deze effecten op de beurs aangeboden moesten worden. Toen bleek dat ze waardeloos waren en als zodanig afgeboekt moesten worden. Toen was Leiden in last en begonnen de banken en hedgefunds om te vallen.

  • @Herman Degenhart
    Ik geef aandeelhouders en speculanten niet de schuld, wel bedrijfsleiders die zelf ook belang hebben bij een stijgende koers en hun bedrijfsvoering daarop afstemmen.
    Overigens de situatie die U schetst lijkt sterk op creatief boekhouding. Schrikbarend. Ik realiseerde me niet dat het er zó erg aan toegaat/toeging.

  • Frank Jans 13:29, ik denk dat het nog veel erger is dan u en ik denken. Hebzucht kent namelijk geen grenzen.
    De prijzen die over the counter betaald worden, krijgen geen officiële notering. Die blijven onder ons zogezegd. Nu enkele "producten" die wel hebben gekregen, ligt ook deze over the counter handel stil, want iedereen weet nu dat het om lucht gaat. Dat wisten ze daarvoor ook wel, maar niemand wilde het weten. De centrale banken hebben gepoogd het betalingsverkeer weer op gang te krijgen door die gekunsteld gestructureerde producten dan maar als onderpand te accepteren (lender of last resort), maar omdat daarmee de dekking van de munt in gevaar komt, kan dit niet erg lang duren. Bovendien heeft deze maatregel niets geholpen. Iedereen houdt dan ook zijn hart vast voor het moment dat de centrela banken besluiten deze speciale beleningen te stoppen.