door
Syp Wynia
15 sep 2008
Eindelijk is er na Wilders en Verdonk ook een ‘traditionele’ partij die het mes wil zetten in de Nederlandse ontwikkelingshulp. De hulp werkt vaak niet en er is al helemaal geen reden waarom Nederland twee keer zoveel zou moeten geven als andere Europese landen
De VVD-fractie in de Tweede Kamer wil de Nederlandse ontwikkelingshulp verminderen naar het niveau van de 15 rijkere Europese landen. In de praktijk betekent dat bijna een halvering van de ongeveer 5 miljard euro per jaar van nu, naar ruim 2,5 miljard euro. Dat is dus een besparing van 2,5 miljard euro voor de Nederlandse belastingbetaler.
Wereldkampioen ontwikkelingshulp
Dat is een goed plan. Van veel hulp staat allerminst vast dat die werkt; vaak werkt hulp averechts, veel geld verdwijnt in corrupte zakken, hulp houdt dictators op de been en burgers arm. Tegen die achtergrond is het extra vreemd dat Nederland altijd maar wereldkampioen ontwikkelingshulp wil zijn en dat er jaarlijks bovendien vele tientallen miljoenen aan ‘draagvlaksubsidies’ worden verstrekt die er voor moeten zorgen dat Nederlandse burgers het hoge hulppeil blijven steunen.
Al die hulp heeft er niet alleen toe geleid dat arme landen subsidieverslaafd zijn geraakt en arm zijn gebleven, de hulp heeft ook de Nederlanders armer gemaakt, omdat er de afgelopen halve eeuw bijna 100 miljard euro aan Nederlands belastinggeld is weggesluisd.
Bolkestein
Binnen de VVD staken al langer geluiden de kop op om kritischer te zijn met betrekking tot die hulp en de Nederlandse hulp te matigen. Partijleider Frits Bolkestein (1990-1998) ging daarin voorop, maar zag er bij zijn regeerakkoorden met de PvdA en D66 in 1994 en 1998 toch maar vanaf om er een hard punt van te maken.
De VVD-kamerleden Ayaan Hirsi Ali (in 2003) en Zsolt Szabó (2003-2007) probeerden ook de omvang en aard van de Nederlandse hulp op de agenda te krijgen, maar kregen uiteindelijk geen steun van de partijleiding.
Halveren
En nu is de kogel dan eindelijk door de kerk. De huidige VVD-leider, Mark Rutte, steunt het plan van het kamerlid Arend Jan Boekestijn om de hulp te halveren, privé-clubs als Novib en Cordaid niet meer voor honderden miljoenen te subsidiëren en het aantal hulplanden te beperken. Dat de VVD nu wel door lijkt te pakken kan uiteraard niet los worden gezien van het feit dat de partij in de oppositie zit èn electoraal in de verdrukking zit.
Ook speelt het een rol dat het Nederlandse publiek steeds kritischer wordt over de hulp. Bovendien gingen de VVD-afvalligen Geert Wilders en Rita Verdonk de VVD voor. Wilders wil van alle hulp af, met uitzondering van noodhulp. Verdonk wil de hulp met tweederde reduceren.
Heldere lijn
Hoe dan ook is het een verademing dat de VVD eindelijk bereid is de door CDA, PvdA, GroenLinks, SP, ChristenUnie en D66 heilig verklaarde Nederlandse ‘ontwikkelingssamenwerking’ serieus ter discussie te stellen. Door niet een eigen heldere lijn te kiezen steunde de VVD tot dusver immers de taboe-verklaring van de hulp.
Het zou de VVD sieren als ze nu ook nog uit het ‘Nederlands Instituut voor Meerpartijendemocratie (NIMD) zou stappen. Dat is een kartel van Nederlandse politieke partijen die zichzelf met ontwikkelingsgeld subsidiëren. VVD-kamerlid Hans van Baalen zit in de toezichtsraad van die club. Wil de VVD serieus te nemen zijn als heldere, ongebonden criticaster van de Nederlandse hulp, dan moeten de VVD (en Van Baalen) zich uit dit onderonsje terugtrekken.