door
Remko Nods
7 jan 2009
Gasruzie: Europa moet een front vormen
Europa is afhankelijk van Rusland, ja, maar dat geldt net zo goed andersom. Het is dan ook hoog tijd dat Europa één front vormt tegen Rusland
Het vriest 16 graden in Oekraïne. En Rusland heeft de gaskraan dichtgedraaid. Daardoor kampen ook talrijke Oost- en West-Europese landen met een verminderde gasaanvoer, want 80 procent van de import van Russisch gas komt via een pijpleiding in Oekraïne naar Europa.
Overheden en gasdistributeurs maken zich terecht grote zorgen over het gasconflict tussen Rusland en Oekraïne. Want de Europese Unie importeert een kwart van haar gasverbruik uit Rusland.
In Europa wordt premier Vladimir Poetin er vaak van beschuldigd dat hij de rijke Russische gasreserves voor geopolitieke doeleinden misbruikt, maar dat verwijt is niet helemaal terecht.
Marktprijzen
Vanzelfsprekend eist hij tijdige en volledige betaling van de gasrekening van Oekraïne. Ook begrijpelijk is dat hij op termijn een marktconforme prijs verlangt. Oekraïne betaalt nu 14 eurocent per m3, bijna de helft van de marktprijs. Het is duidelijk dat Oekraïne aan de marktprijzen moet wennen, maar dat is de prijs van de onafhankelijkheid die de Oekraïense leiders zelf uitriepen.
Rusland is trouwens net zo afhankelijk van Europa, als Europa van de Russen. Het land heeft de gasinkomsten hard nodig, want meer dan 60 procent van de Russische economie draait op energie-inkomsten. De gasprijs is gekoppeld aan de olieprijs, die sinds de zomer sterk is gedaald.
Diepe crisis
Daardoor raakte de Russische economie in een diepe crisis. De kapitaalvlucht is enorm. De roebel is sinds de zomer bijna 20 procent in waarde gedaald. Zonder gasinkomsten kunnen de Russische autoriteiten de economie niet overeind houden, en dat ondermijnt hun machtsbasis.
Vlak voor Kerstmis bespraken twaalf belangrijke gasexporterende landen, onder leiding van Poetin, de gasmarkt in het forum GECF. Een nieuwe Opec, vrezen autoriteiten in Europa.
Het wordt daarom tijd dat de Europese Unie eindelijk een gemeenschappelijk gasbeleid formuleert, een strategische noodvoorraad aanlegt en alternatieven zoekt voor Russisch gas. Die zijn er wel degelijk. Canada en Noorwegen exporteren samen meer gas dan Rusland.
Europa moet één front tegenover Rusland vormen. Dan beseft Poetin al gauw dat hij zijn geopolitieke machtspositie sterk moet relativeren.