Obama is gisteren beëidigd als 44e president van Amerika
O God, herinner ons dat we Amerikanen zijn niet vanwege ras, niet vanwege religie maar vanwege de vrijheid.
Deze woorden zijn niet uitgesproken door een atheïst. Ze zijn uitgesproken door een dominee tijdens de plechtigheden in Washington. Dit is het verschil tussen Amerika en Europa.
De vierenveertigste president van de Verenigde Staten van Amerika is beëdigd. Toen hij als winnaar werd uitgeroepen, was ik in Washington. Daar liep ik met de enthousiaste menigte mee naar het Witte Huis.
Derde Wereld
Barack Hussein Obama is geen gewone president. Hij is Afro-Amerikaan. En hij komt uit een immigrantenfamilie uit de Derde Wereld.
Hieruit moet niet worden afgeleid dat Obama in armoede is opgegroeid. Hij kreeg een elitaire opvoeding en opleiding. Hij kreeg kansen en hij durfde die kansen ook te realiseren.
Hij is kortom een man met karakter. De geschiedenis van apartheid en de burgeroorlog is nu definitief afgesloten.
Omstandigheden
Obama zal een bijzondere president worden. Niet alleen op grond van zijn huidskleur. De bijzondere omstandigheid waarin nu Amerika verkeert, zal hem een bijzondere president maken. Daarmee bedoel ik niet dat hij een bijzonder goede president zal worden.
Er zijn twee mogelijkheden. Of hij zal met zijn beslissingen de economische en politieke vraagstukken tot een beheersbaar geheel reduceren, of hij zal door zijn optreden de politieke en economische crisis verslechteren.
Hoe dan ook zal Obama zich verbijzonderen door zijn goede of slechte beslissingen.
Beurskrach
Sinds het begin van de economische crisis wordt vaak gewezen op president Roosevelt. Franklin Delano Roosevelt (1882-1945) was de 32ste president van de Verenigde Staten.
De beurskrach van de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw leidde tot een ongekende economische crisis. Veel Amerikanen hadden simpelweg geen geld om zelfs maar brood te kunnen kopen.
In 1932 kondigde Roosevelt de New Deal aan (een economisch programma). Met dat programma wilde Roosevelt de Grote Depressie aanpakken. We gaan met zo’n allen ervan uit dat New Deal heeft gewerkt. Is dat eigenlijk zo?
Omgekeerd proces
Hierover schreef Mark Levey in de Wall Street Journal van 17 januari een buitengewoon inzichtgevend artikel.
Obama wil nog meer geld uitgeven aan de economie dan Roosevelt. Nu treedt een omgekeerd proces in werking: niet de Amerikaanse burgers, maar de Amerikaanse regering gaat extreem op de pof leven. Met elke cent die de president uitgeeft, neemt het staatstekort toe. Obama wil 1.000 miljard dollar uitgeven.
Werkloosheid
De werkloosheid bedroeg in 1933 rond de 25 procent. In zijn eerste honderd dagen produceerde Roosevelt een alfabetsoep van nieuwe organisaties, die de Amerikaanse economie onder controle moesten brengen.
Het leek te werken. De werkloosheid daalde naar 14,3 procent. Maar in 1937 begon het opnieuw slecht te gaan met de economie. Een tweede depressie leidde tot nieuwe groei van de werkloosheid. In 1938 naam de werkloosheid met 19 procent toe. Nu moet u, en vooral de politici, opletten wat Levey schrijft:
'By 1939 Roosevelt's own Treasury secretary, Henry Morgenthau, had realized that the New Deal economic policies had failed. "We have tried spending money," Morgenthau wrote in his diary. "We are spending more than we have ever spent before and it does not work. . . . After eight years of this Administration we have just as much unemployment as when we started. . . . And an enormous debt to boot!"'
Mislukt programma
Ja, de New Deal was eigenlijk een mislukt programma. De Tweede Wereldoorlog, ja die verwoestende oorlog, heeft de Amerikaanse economie gered.
De oorlogseconomie hield iedereen bezig en creëerde nieuwe kansen buiten Amerika voor de Amerikanen. Elseviers deskundigen waarschuwen niet voor niets al een tijdje voor de staatsuitgaven.
De redding van banken was juist. Maar als de staat bedrijven wil redden door geleend geld uit te geven, dan leert de geschiedenis dat dit niet zal werken. De marktcrisis kan omslaan in de staatscrisis. Als president Obama en ook wij dat laatste gaan doen, dan komen we met zo’n allen in de gevarenzone terecht.