Huizen aan de Vijzelgracht in Amsterdam zijn dankzij de Noord-Zuidlijn naar de filistijnen
Amsterdam had nooit mogen besluiten tot aanleg van de Noord-Zuidlijn, zegt enquêtecommissie van de gemeenteraad. Fijn om te weten na zeven jaar ellende. En nu?
De bodem van de tragedie rond de Noord-Zuidlijn is wel bereikt. Na jaren van ellende, graafoverlast, instortende huizen, een afgetreden wethouder en een rijtje verdwenen ambtenaren meende het gemeentebestuur de bevolking toch nog enthousiast te kunnen maken.
Enkele weken geleden klonk klaroengeschal: de boor was gearriveerd. En nu meldt een enquêtecommissie van de gemeenteraad het ultieme bewijs van incompetentie: de raad zelf had nooit 'ja' mogen zeggen. Hoe incompetent kan een stadsbestuur eigenlijk zijn?
Fout
Vandaag presenteerde een enquêtecommissie van de Amsterdamse gemeenteraad de uitkomsten van haar speurtocht naar wat er fout ging. Conclusie: alles. Het stadsbestuur maakte domme afspraken met het Rijk over de financiering, ambtelijk apparaat en projectorganisatie onderhandelden als kinderen met aannemers, en waren bovendien niet in staat om risico’s te schatten en het bouwproces te sturen. Er lag niet eens een toets van haalbaarheid ten grondslag aan het besluit.
Anders gezegd: de raad voelt zich belazerd. De burgemeester – die zichzelf in dit verband graag 'amateur' noemt - en wethouders hadden het onvoldragen besluit zelfs nooit aan de raad mogen voorleggen. Fijn om te weten, zeker voor al die Amsterdammers die langs de nog altijd aan te leggen metro wonen.
Drama
De stand is dramatisch. Amsterdam zucht onder een groeiende last wegens de uit de hand gelopen kosten, van de ooit geraamde 1,4 miljard naar 3 miljard. De bevolking is de overlast wegens de de ellenlange vertaging meer dan zat, en het ergste moet nog komen: gaat die boor niet een enorme ravage aanrichten?
Eerder dit jaar stelde een commissie onder leiding van oud-minister Cees Veerman al vast wat er mis was – maar deed de aanbeveling om toch maar met een betere projectorganisatie door te gaan. Voornaamste argument: het had al zoveel geld gekost. Onlangs stelden enkele wetenschappers vast dat dit juist onverantwoorde risico’s voor de bewoners oplevert.
De enquêtecommissie doet nu drie aanbevelingen. De eerste is het project de status te geven van 'risicovol' project en steun te zoeken bij het Rijk en bij onafhankelijke deskundigen. De tweede is het om het project toch maar eens te verzekeren (was niet gebeurd!). En de derde aanbeveling belooft een pandemonium: een open debat over de risico’s van de bouw.
En dan te bedenken dat de gemeente al midden jaren negentig de eerste zelfverzekerde schreden zette in de tunnel naar het ongewisse. Wee Amsterdam waar niks kan.