Nederland bevindt zich nu officieel in een recessie
Voor zover het crisisgevoel nog niet compleet was, zal de berichtenstroom van deze en de volgende dagen daar wel voor zorgen. Het kabinet moet de crisis gebruiken om schadelijke uitgaven en belastingen te schrappen en de roep om extra uitgaven negeren
Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is Nederland eind vorig jaar al in een recessie beland. Dinsdag komt een ander overheidsbureau, het Centraal Planbureau (CPB), met de prognose voor de nabije toekomst. Ook dat worden geen vrolijke cijfers.
Het CPB dacht eerst nog aan een kleine inzinking van de economie over dit jaar (0,75 procent) die aan het eind dit jaar al weer zou bijtrekken. In 2010 zouden we weer in de plus zitten.
Zo zal het niet gaan. Het is eerder aannemelijk dat de economie dit jaar met minstens 2 procent inzakt. Volgend jaar zal het niet veel beter zijn.
Gat
Intussen lekken de verwachte gevolgen voor de overheidsfinanciën al uit. Het gat loopt op tot tientallen miljarden euro’s over dit en volgend jaar. En dat staat nog los van de roep van ondernemers en vakbonden die belastingkortingen en nieuwe uitgaven eisen.
Wat staat Jan Peter Balkenende, Wouter Bos en André Rouvoet te doen?
Volgens hun eigen afspraken van twee jaar geleden moet er nu bezuinigd worden of moeten de belastingen omhoog als het tekort op de begroting groter wordt dan 2 procent van de totale Nederlandse omzet.
Snijden
Welnu, zover is het al. De belastinginkomsten lopen terug en de aardgasinkomsten zijn door de ingezakte olieprijs lager dan verwacht. Tegelijkertijd lopen de uitgaven, vooral van de werkloosheidsuitkeringen, met miljarden op.
Het kabinet zou dus moeten bezuinigen of de belastingen verhogen, maar dat kan ertoe leiden dat de economie verder wordt afgeknepen. Maar dat geldt niet voor álle bezuinigingen, zoals snijden in geld dat aan het buitenland wordt gegeven.
Snijden in het geld aan Brussel is op de korte termijn lastig, maar is een optie voor de langere termijn. Snijden in de ontwikkelingshulp levert voor dit jaar nog niet veel op, maar er kan in ieder geval geschrapt worden in geld dat nog niet is toegezegd. Een kwart van de hulp bijvoorbeeld – dat is al meer dan één miljard.
Nutteloze uitgaven
Ook vrijwel nutteloze uitgaven in het binnenland, zoals de reïntegratie van langdurig werklozen die meer dan twee miljard euro kost, kunnen geschrapt. CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel noemde ook het uitstellen van voorlichtingscampagnes en de aankoop van landbouwgronden voor natuur.
Bezuinigen kan dus, maar levert onvoldoende op om de financiën op orde te krijgen. Dat probleem wordt nog groter, als wordt toegegeven aan de roep van ondernemers en vakbonden om extra geld in de economie te stoppen. Daar is het kabinet terecht terughoudend in.
Wat wel kan, is het schrappen van toch al schadelijke belastingen, zoals de overdrachtsbelasting bij aankoop van een huis. Dat scheelt de schatkist inkomsten, maar zorgt voor een steuntje in de rug van economie. Hetzelfde geld voor de schadelijke vliegtaks, die onmiddellijk geschrapt moet worden.
Handhaven
Kunnen Balkenende, Bos en Rouvoet zo hun afspraken over die 2 procent handhaven? Mark Rutte van de VVD vindt dat het moet en Van Geel zegt dat ook. Het zou mooi zijn als het kon.
Maar als die afspraken toch worden versoepeld, moet het kabinet in ruil de komende jaren wél solide worden, door taboes uit het regeerakkoord (AOW-leeftijd, eigen betalingen in de zorg, duur van de ww-uitkering) alsnog op de agenda zetten.
Als de overheidsfinanciën niet op korte termijn gezond kunnen worden, dan toch in ieder geval voor de wat langere termijn.
Waar moet de regering van afblijven? Geef uw mening in de poll