door
Blog uit Brussel
30 apr 2009
Nimet Cubukcu, de Turkse minister voor Vrouwenzaken
De zaak van de vrouw in Turkije gaat het Europees Parlement aan het hart. Het gaat om mensenrechten en die moeten worden gerespecteerd voordat Turkije lid mag worden van de Europese Unie.
Het is een van de vele eisen waaraan het land nog lang niet voldoet, bleek ook weer eens op een hoorzitting in het Europees Parlement in Brussel, waar Turkse deskundigen en zelfs de Turkse minister van Vrouwenzaken bekende dat de positie van de vrouw in Turkije ronduit zwak is. In de campagne voor de Europese verkiezingen (4 juni) is Turkije – in elk geval in Nederland – een vaak terugkerend onderwerp. Het lijkt er soms op alsof de Turkse toetreding tot de Europese Unie gisteren is bedacht.
Lidmaatschap
In werkelijkheid vroeg Turkije in 1987 het EU-lidmaatschap aan. In 1999 werd het kandidaat-lidstaat en in 2005 begonnen de toetredingsonderhandelingen. Turkije moet 35 hoofdstukken Europese wetgeving in het eigen rechtssysteem doorvoeren. Opening van elk hoofdstuk vereist goedkeuring van alle 27 lidstaten. Zoals ook het uiteindelijke toetredingsbesluit unanimiteit vereist.
De onderhandelingen haperen omdat Turkije amper opschiet met hervormen. Het zal naar schatting nog tien tot vijftien jaar duren voordat Turkije het huis op orde heeft, als het al zover komt. Een Brusselse ambtenaar zegt deze week in weekblad Elsevier dat het zaak is te zorgen dat Turkije als buurland van de Europese moderniseert. Het lidmaatschap is een zaak van latere orde.
Platteland
Turkije had medio jaren negentig al een vrouwelijke premier en in het straatbeeld van Istanbul en andere grote steden wemelt het zelfs van de zakenvrouwen. Op het platteland is dat niet het geval. Anno 2009 staat Turkije op plek 103 in de OECD-ranglijst van de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Van de Turkse vrouwen neemt maar twintig procent deel aan het economische leven en heeft bijna de helft last van geweld al dan niet binnen het huwelijk. De gemiddelde Turkse vrouw denkt dat mishandeling het lot van de vrouw is.
Negentien procent van de Turkse vrouwen is analfabeet, ondanks de Turkse belofte uit 1995 dat in 2000 dat alle vrouwen zouden kunnen lezen en schrijven. De Turkse politiek is een mannenwereld: bij de laatste verkiezingen werden in de 65 grotere regio’s welgeteld twee vrouwelijke burgemeesters gekozen. Van de 892 kleinere gemeenten kregen er vijftien een vrouw aan het hoofd. Van de Turkse parlementariërs is 9 procent vrouw.
Blijf van mijn lijf
Genoeg werk aan de winkel dus, vond ook de rapporteur vrouwenrechten in Turkije in het Europees Parlement, Emine Bozkurt (PvdA), zelf in Zaandam geboren uit een Friese moeder en een Turkse vader. Bozkurt had pas nog zelf in Turkije geconstateerd hoe traag de vrouwenopvang van de grond komt. Er hadden al minstens 230 van deze Blijf-van-mijn-Lijf-huizen moeten zijn gesticht, maar er zijn er maar 49.
De Turkse minister Nimet Cubukcu (Vrouwen- en kinderzaken) was het er mee eens dat er nog veel moet gebeuren. Ze deed haar best met campagnes als 'hup meisjes naar school'.
Cubukcu bewees in Brussel hoe moeizaam het in Turkije met de hervormingen gaat. Er was eigenlijk een persconferentie gepland na de hoorzitting in het parlement. Maar Cubukcu had afgezegd. Ze had alleen naar die persconferentie willen komen als Roj-tv de toegang was geweigerd. Roj is een Koerdisch tv-station, gevestigd in Denemarken en gericht op Koerden in Turkije.
Het Europees Parlement weigerde journalisten te weren en zag vervolgens maar af van een persconferentie. Ook met de persvrijheid is het nog altijd slecht gesteld in Turkije.