Barry Madlener wil het parlement het liefst opheffen
Debatten over de Europese Unie kunnen best onderhoudend zijn, al hebben we dat op de Nederlandse televisie helaas nog niet kunnen zien. De VRT toonde zondagavond hoe het moet. De Belgische omroep liet kandidaten inhoudelijk met elkaar debatteren. Tussendoor loodste een verslaggever het tv-publiek op onderhoudende, maar toch informatieve wijze door het europarlement.
Maandagavond zag een overwegend jong publiek in De Balie in Amsterdam dat zoiets ook in Nederland kan. Twee goed geïnformeerde presentatoren van BNR-nieuwradio brachten een spetterend debat op de planken met kandidaten voor het Europees Parlement.
De verkiezingen van 4 juni naderen en de kandidaten bleken - na de nodige debatten in het land - inmiddels helemaal op elkaar ingespeeld.
Vrede
Dus als VVD-lijsttrekker Hans van Baalen aan PvdA-lijsttrekker Thijs Berman vraagt waarom Wit-Rusland mee mag doen aan het Oosteuropees Partnerschap roept Berman: ‘Ja Hans, dat heb ik niet bedacht.’ En als Sophie in ’t Veld (D66) betoogt dat we toch maar mooi zestig jaar vrede en veiligheid aan Europa te danken hebben en dat de economie niet op de eerste plaats stond, antwoordt Barry Madlener (PVV) dat Europa juist begon als een economisch project, namelijk als gemeenschap van kolen en staal.
Berman heeft ook zo zijn ingestudeerde stellingen. ‘Als we de euro niet hadden gehad, hadden we in het IJsland van de SP gezeten.’
Van Baalen is in zijn element als SP-lijsttrekker Dennis de Jong de liberalisering van de postmarkt hekelt. ‘U wilt een monopolie zoals in de communistische Sovjet-Unie, waar maar een merk auto mocht worden gemaakt.'
Van Baalen had ook een nieuwe oneliner bedacht: neo-communistische onzin.
Strikvragen
De lijsttrekkers weten zich goed te redden in strikvragen. Zo moet Madlener uitleggen waarom hij in een parlement wil dat hij eigenlijk wil opheffen. 'Het Europees Parlement heeft zeggenschap en daarom willen wij dat de stem van de PVV-kiezer daar wel te horen is, maar op termijn willen wij de bevoegdheden van het parlement terughalen naar Den Haag.'
Thijs Berman - in zijn vijf jaar als europarlementariër nooit een kritisch Europeaan - moet toelichten waarom zijn partij nu opeens een sceptischer houding aanneemt. 'De PvdA trekt consequenties uit het referendum in 2005. Als mensen zich verloren voelen in het grotere, bureaucratischer, neoliberale Europa, moet je daar rekening mee houden.'
Hans van Baalen wordt niet moe te herhalen dat hij geen Brusselnaar wordt, maar begint kennelijk wel op te zien tegen al dat gereis en zegt nu dat hij niet elke avond teruggaat naar Den Haag. 'Daar blijf ik wel wonen, maar ik ga in Brussel natuurlijk wel wat regelen met een hotel.'
Baten
De baten van de Europese Unie blijven het grote twistpunt tussen de partijen. Onderzoek van CPB en SCP wordt niet door iedereen hetzelfde geïnterpreteerd. De D66-lijsttrekker is lyrisch over de zegeningen van het herenigde Europa van na de val van de muur. Anderen vragen zich af of dat nu een verdienste was van de Europese Unie.
De PVV-lijsttrekker relativeert nu zelfs de voordelen van het vrij reizen door Europa. Vroeger gingen zijn ouders ook al met vakantie naar Spanje en hijzelf was nog in het oude Joegoslavië geweest. ‘En we reizen toch ook naar Amerika.’ Over de voordelen van open grenzen voor ondernemers repte Madlener dan weer niet.
Uitbreiding
De uitbreiding van de Europese Unie (nu 27 lidstaten) is nog amper een twistpunt: de meeste lijsttrekkers willen een pas op de plaats maken. Madlener gaat het verst en wil dat Roemenië en Bulgarije alsnog uit de Unie worden gegooid. Zelfs over Griekenland mort hij dat dit land ‘ons belastinggeld’ verkwanselt.
Van Baalen: ‘Europa moet eerst op adem komen van de jongste uitbreidingen.’ In ’t Veld is niet uitbreidingsmoe. Volgens haar vaart Europa er economisch wel bij.
Het CDA had trouwens nummer tien van de kandidatenlijst naar De Balie gestuurd. GroenLinks en de ChristenUnie/SGP waren te klein bevonden om deel te nemen aan het live uitgezonden debat waarvan in het weekeinde op BNR-nieuwsradio fragmenten zijn te horen.
Op 31 mei is een nieuw lijsttrekkersdebat op Radio 1, op 2 juni op Nederland 1 en op 3 juni is de finale op Nederland 2.