Barroso, hoofdrolspeler tot er een Europese president komt
José Manuel Barroso wordt waarschijnlijk herbenoemd als voorzitter van de Europese Commissie. Is hij de goede man op deze plek?
Hij heeft er meer dan een jaar voor gevochten en haalde deze week de buit bijna helemaal binnen: José Manuel Barroso wordt bijna zeker weer voorzitter van de Europese Commissie. Bijna, want het Europees Parlement moet nog over zijn benoeming oordelen.
De 53-jarige Portugees - als student even maoïst, maar sinds zijn 24ste christendemocraat - is het gezicht van de Europese Unie (EU) zolang er nog geen president is. Als die er straks komt – Tony Blair? – speelt Barroso een minder prominente rol.
De Europese Commissie behartigt de dagelijkse zaken in de EU, is de enige EU-instelling die wetsvoorstellen mag indienen en doet dat alles onder leiding van een voorzitter, die de EU ook naar buiten toe representeert: de Commissievoorzitter schudt de handen van internationale leiders.
Barroso heeft zich in de functie gemanifesteerd als leider die er voortdurend voor waakt te hard te lopen. En die in elke kwestie benadrukt dat hij met 27 landen heeft te maken, die niet allemaal hetzelfde denken.
Compromisfiguur
Zo is hij de compromisfiguur gebleven die hij al was bij zijn aantreden in 2004. De afwijzing van de Europese Grondwet door de bevolking van Frankrijk en Nederland in 2005 kwam ook bij hem hard aan en hij geeft er in zijn optredens vaak blijk van dat de boodschap is overgekomen. Dan zegt hij dat bepaalde zaken niet door de EU hoeven te worden geregeld ‘omdat de burgers dat niet willen.’
Toch wil hij ‘meer Europa en niet meer,’ zoals hij in zijn sollicitatiebrief aan de EU-leiders schreef. En dan doelt hij onder meer op werkgelegenheid, milieu, technologie, veiligheid, terreurbestrijding, financieel toezicht en het spreken met een stem in de rest van de wereld.
Zijn persoonlijke ambitie is groot. Elke ochtend staat hij om vijf uur op. Bij persconferenties van individuele commissarissen treedt hij mee naar voren, houdt een algemene inleiding, waarna de eurocommissaris de details uit de doeken mag doen.
Voorzichtigheid
Voorstanders van snellere Europese integratie verwijten hem traagheid en onzichtbaarheid. Die critici dromen nog altijd van Jacques Delors, illuster voorganger van Barroso, maar wel in heel andere tijd en in een heel andere EU.
Barroso zou hij niet actief genoeg zijn opgetreden bij het uitbreken van de kredietcrisis, maar dat heeft allemaal te maken met zijn voorzichtigheid. Hij is er zich voortdurend van bewust in een porseleinwinkel te werken.
Liefst 27 EU-leiders kijken hem op de vingers. Vandaar dat zijn redevoeringen niet altijd even inspirerend zijn en hij vaak in herhalingen vervalt. Zo ramt hij er de boodschap van ‘groei en banen’ bij elk optreden in.
Geen alternatief
De vraag of Barroso wel de goede man op de goede plek is, doet er amper toe. Hij heeft geen concurrentie: er is namelijk geen alternatief voorhanden.
De socialisten en Groenen in het Europees Parlement zijn tegen Barroso’s benoeming, maar hebben geen eigen kandidaat. Nogal absurdistisch, zoals staatssecretaris Frans Timmermans (PvdA en dus ook socialist) vrijdag in Brussel terecht constateerde.
Barroso is daamee vooralsnog inderdaad de juiste man op de juiste plek.