Mousavi moet het volk leiden
Een week geleden werd zij een symbool, kort daarvoor was zij gewoon een vrouw, Neda. Precies een week geleden werd zij de Neda (stem, roeping). En nu is zij de Neda van vrijheid. Haar ogen stonden open, ze keken naar ons.
Haar gezicht bevestigde de onschuld. In de ogen van cynici was de gebeurtenis eng, maar dat was het niet. Neda en wat zij teweeg heeft gebracht, is de waarheid. Wat is dat, vraagt de cynicus? Is dat niet subjectief?
Verborgen
Waarheid was en is een vrouwelijk fenomeen, stelde Nietzsche terecht. De waarheid is de onverborgenheid die door menselijk handelen te voorschijn komt. Kunst, literatuur, fotografie, cinematografie, maar ook een politieke handeling tonen het verborgene. Het verborgene ontlook zich hier in de vorm van een gewelddadige en onrechtvaardige dood.
De ogen van Neda zochten geen hulp en geen medelijden. Haar ogen toonden ook geen verbijstering. De blik in haar ogen versloeg de lens van de camera. Wat zeiden haar ogen? Ik ben Neda. Neda is de stem van vrijheid die dwars door onschuld heen is gestorven. Zij handelde niet door haar dood. Evenmin handelde zij om een martelaar te zijn.
Zij was erbij, zij werd geraakt, en zij raakte iedereen. Zij handelde politiek om er bij te zijn. De ware Neda van de mens, de ware roeping van de mens is de vrijheid. Deze waarheid werd uiteindelijk bedekt door bloed. Elke god of ander opperwezen dat het verlangen om vrij te zijn niet wil tolereren, zal vroeg of laat in staat van oorlog verkeren met de mens.
Schreeuw
Mohammed Reza Shadjarian is nu de grootste (traditionele) Iraanse zanger. Shadjarian is geen modernist. Zijn muziek werd met moeite getolereerd. Shadjarian eiste aan de Iraanse staatsomroep om zijn patriottistische liedjes niet meer uit te zenden. Voor de demonstranten zong hij een indrukwekkend liedje: De Schreeuw.
Kunstenaars hebben van dat liedje een videoclip gemaakt met foto’s van de demonstranten. Het zijn prachtige foto’s: vrouwen met open armen, een versteende man bij een lijk, de hoop en een groen hart. Hieronder vertaal ik voor u dat liedje:
Met mijn vuist sla ik op een deur;
met mijn hand wrijf ik op de ramen.
Verstikkend is mijn toestand, onderdrukkend, verstikkend.
Dit alles is vernauwend, dit alles ben ik zat.
Laat me een kreet slaan;
O, ik ben met jullie;
doe de deuren open.
Ik ben op zoek naar ruimte
op een dak
op een bergtop
in het hart van een woestijn
om daar verse lucht te kunnen ademen.
Ik wil een lange en harde kreet slaan,
opdat mijn stem door jullie gehoord kan worden.
Ik zal schreeuwen;
mijn pijn zal genezen door gerechtigheid.
Wie van jullie slapenden zal er tevoorschijn komen,
om met mij samen te gaan schreeuwen?
Met mijn vuist sla ik tegen een deur (…)
Wreed
De vrijdagimam van Teheran zei in zijn preek: ‘Wreed moet worden opgetreden tegen de demonstranten.’ Mijn nuchtere Nederlandse dochter zei: ‘Hebben ze tot nu toe niet wreed genoeg opgetreden?’ Deze week is bepalend voor de pro-democratische beweging. In de voorbije dagen was Mousavi druk bezig met het voeren van diplomatieke gesprekken binnen het regiem. Hij moet niet alleen met het regiem, maar ook met zijn volk gaan praten.
Makhmalbaf, de Iraanse regisseur en vertegenwoordiger van Mousavi in Parijs riep hem op om dit te gaan doen: ‘President Mousavi stuur de burgers niet naar huis om in eenzaamheid één voor één door teleurstelling en angst te worden onderdrukt. Vraag aan een illegale regering niet haar toestemming om legaal te mogen demonstreren. De meerderheid heeft op jou gestemd, en ze wachten daarom op je bevel. Vraag ons om te demonstreren, te staken en samen te strijden.’
Makhmalbaf is een intellectueel met scherpe ogen. Ja, het volk wil een leider die ze leidt. De burgers zijn niet bang voor Basieej of ander tuig. Zie hier de beelden hoe elders in Iran de gewone mensen de in nauw gedreven troepen van het regiem moeten beschermen tegen de woedende massa.
Zullen de Perzen eindelijk vrijheid, of iets wat daarop lijkt, bereiken? Ik weet het niet. In het Middenoosten wordt met spanning gekeken naar de strijd in Perzië. Als het de burgers daar lukt om enige vorm van vrijheid en rechtsstatelijkheid te vestigen, dan kan dit zich als een olievlek verspreiden in het hele middenoosten.
Een ding weet ik zeker: De tirannie in Perzië wankelt van alle kanten. De heerschappij van het islam-fascisme is nier meer vanzelfsprekend. Mousavi laat de Iraanse Neda’s niet in de steek.