Derk Jan Eppink wint een zetel met nieuwkomer Lijst Dedecker
Zet media en politici uit 27 landen in een gebouw en laat die allemaal op zoek gaan naar het nieuws dat er nog niet is. Dan krijg je chaos en een hoop gespeculeer.
Dat was zondagavond het geval in het Europees Parlement in Brussel, waar een uitslagenavond werd gehouden. De sfeer was wel illustratief voor de Europese Unie (EU): politici en media waren voornamelijk met de uitslagen in eigen land bezig. Een teken dat de EU nog altijd meer een verzameling van staten is, die allemaal op zichzelf zijn gericht, in plaats van een geheel.
De uitslagen lieten knap lang op zich wachten, zodat menig politicus en analist, die toch voor de camera werd gesleept, aan het speculeren sloeg. Wel bleek snel dat de zittende macht in dat parlement zich geen echte zorgen hoeft te maken.
Duidelijk werd ook dat links forse klappen heeft opgelopen. De socialisten – nu 217 zetels - hadden wel gerekend op een klein verlies, temeer daar het parlement de komende periode minder zetels telt. Toch had links nog gehoopt op 200 zetels. Dat worden er niet meer dan 160.
Trendsetter
De PvdA, die donderdag al terug was gevallen van zeven naar drie zetels, bleek een Europese trendsetter. De socialisten houden wel hun tweede positie in het europarlement. Maar ook GroenLinks – dat in Nederland van een naar drie zetels was gegaan – zette de trend. De Europese Groenen groeiden van 43 naar schatting 51 zetels.
Centrum-rechts – met het CDA als Nederlandse vertegenwoordiger - blijft met ongeveer 267 zetels de grootste politieke groep. De partijen van de Franse president Nicolas Sarkozy, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Italiaanse premier Silvio Berlusconi bleven in hun land allemaal de grootste. Ze maken alle drie deel uit van centrum-rechts. De Poolse partijen die deeluitmaken van deze groepering groeiden zelfs van 15 naar 28 zetels.
Slachting
In het Verenigd Koninkrijk (VK), waar de kiezer na het bonnetjesschandaal de grootste slachting aanrichtte, zorgde de BNP voor een primeur. De Britse Nationale Partij, die door tegenstanders graag in de hoek van nationaal-socialisten wordt gedrukt, haalt voor het eerst in de geschiedenis landelijk-breed zetels: de anti-immigratiepartij krijgt twee vertegenwoordigers in het Europees Parlement. Maar het sterkste profiteerden in het VK de anti-europeanen van UKIP die regeringspartij Labour naar de derde plaats verwezen. Deze partij wil dat Groot-Brittannië uit de EU stapt.
Anti-immigratie
Ook in Denemarken en Oostenrijk wonnen anti-immigratiepartijen zetels. In Polen viel de winst van de rechtse PIS tegen. In België ging het Vlaams Belang van drie naar twee zetels. De rechtse nieuwkomer Lijst Dedecker pikt de vrijgekomen plek in: die zal worden ingenomen door voormalig Elsevier-columnist Derk Jan Eppink.
Al met al ontstaat er in het parlement een grote groep rechtse partijen, waarvan niet duidelijk is of ze de handen in elkaar gaan slaan. In het oude parlement was deze groep pakweg vijftig zetels groot. In het nieuwe parlement zijn dat er honderd. Een kracht om rekening mee te houden, ware het niet dat er amper uitzicht is op samenwerking bij deze groeperingen.
PVV
Tot de nieuwkomers in deze hoek behoren ook de Britse Conservatieven, die uit de Europese Volkspartij stappen. Maar ook de PVV van Geert Wilders en Barry Madlener - in de buitenlandse pers telkens als anti-islampartij aangeduid. De PVV heeft al aangekondigd zich bij geen Europese groepering aan te sluiten.
Als nog meer rechtse nieuwkomers daartoe besluiten, zullen de nieuwkomers weinig directe invloed gaan uitoefenen, maar zullen ze het vooral van actie in de media moeten hebben.
Hoe dat precies uitpakt, blijkt pas in de loop van de weken, als de fractievorming plaatsheeft.
De dreun voor de socialisten mocht groot zijn, de grootste slag werd bij deze verkiezingen uitgedeeld door de thuisblijvers en wel aan het hele europarlement: de opkomst – 43,09 procent – was nog nooit zo laag.
Parlementsvoorzitter Hans Gert Pöttering wil met de media gaan praten. Die hebben het natuurlijk weer gedaan.
Poll
Is het verstandig van de PVV om alleen in het Europees Parlement te gaan zitten? Doe de poll!