Wilders is niet erg provocerend. Het lijkt meer op krenken wat hij doet
Provoceren is een intrigerende communicatievorm. Een goede provocatie kan het ijs breken. Een goede provocatie is een knipoog. Een goede provocatie maakt het mogelijk om dingen te bespreken die besproken moeten worden.
Ik weet waar ik het over heb. Zoals sommige van mijn lezers weten, provoceer ik regelmatig. Ik provoceer bijvoorbeeld gelovigen (niks leuker dan zo op zijn tijd wat gelovigen in de gordijnen te jagen!). Ik provoceer graag linkse types en groene gekken. Ik provoceer ook graag PVV-stemmers.
Slim pesten
Dat komt omdat ik gelovigen, linkse types, groene gekken en PVV-stemmers mag. Ik ben zelf niet gelovig, niet links, geen groene gek en niet van plan op de PVV te stemmen. Maar ik ken al deze mensen goed, vind hen aardig en wil in gesprek met hen blijven dan wel komen.
Daarbij helpt provocatie. Provocatie is eigenlijk een intellectuele variant van pesten. Het is allebei speels bedoeld, een beetje zoals een jonge chimpansee een stokje naar de alfa-male gooit. Dat doen de jonkies niet bij de sukkels maar bij de chimps die boven op de apenrots zitten.
Knipoog
Het is, zo heb ik gemerkt, niet alleen een intrigerende maar ook een ingewikkelde communicatievorm. Vaak voelen mensen zich door mij beledigd, terwijl ik denk: kom op, er zit toch een dikke knipoog in mijn teksten? Wat dat betreft zit de provocatie in hetzelfde bootje als ironie en humor. Het vereist een zekere intelligentie en een gemeenschappelijke cultuur om humor, ironie en provocatie te begrijpen en te waarderen.
Als je verkeerd provoceert, krenk je. Provoceren is leuk, krenken niet. Wat is het verschil? Ik denk dat er een knipoog in moet zitten, ik denk dat je alleen naar boven en niet naar beneden moet provoceren en ik denk dat de provocatie tot doel moet hebben om een gesprek uit te lokken.
Donald Duck
Pim Fortuyn kon het, Theo van Gogh kon het, alhoewel hij wel regelmatig te ver ging (bij Ageeth Scherphuis en Leon de Winter bijvoorbeeld). Kan Geert Wilders het?
Ik weet het niet. Als het waar is, wat hij vandaag in de rechtszaal zei, dat hij hetallemaal meent wat hij zegt, dan provoceert hij niet. Dan meent hij echt dat de islam veel erger is dan het christendom, dan meent hij echt dat wanneer je alle vreselijke dingen uit de Koran scheurt, je een boekje ter dikte van de Donald Duck overhoudt en dan meent hij echt dat je een kopvoddentaks moet invoeren en dat moslims het straatbeeld vervuilen.
Krenken
Eerlijk gezegd geloof ik dat niet. Ik denk dat Wilders een intelligente man is, in tegenstelling tot veel van zijn fractiegenoten en veel van zijn stemmers, en dat hij wil provoceren.
Als dat zo is, mag ik als professor in de provocatie zijn pogingen beoordelen.
Mijn oordeel: Geert Wilders is er niet goed in.
1. Hij brengt het allemaal met een Tierische Ernst, zonder enige knipoog.
2. Moslims bevinden zich aan de onderkant van de samenleving. Als je echt een vent bent, provoceer je mensen die macht hebben.
3. Het zou kunnen dat Wilders de linkse multiculti’s met designerbrillen (dat is wel humor!) wil provoceren via de band van de moslims maar dat is ingewikkeld. Dan zou hij weer een stuk slimmer zijn dan ik denk.
4. Ik krijg niet de indruk dat Wilders met moslims in debat wil en op die manier een bijdrage wil leveren aan de integratie. Hij steekt geen hand uit, zoals een goede provocatie doet, maar keert zich af.
Natuurlijk is het raar dat Wilders terecht staat, natuurlijk staat de vrijheid van meningsuiting terecht, natuurlijk moet hij worden vrijgesproken en natuurlijk erger ik me nog meer aan al die Anne Frank-stichting-types, aan al die plotselinge Pechtoldstemmers, die met begrippen als racisme (hoezo, racisme – moslims zijn blank!) wapperen, maar ik vind toch dat Wilders krenkt en niet provoceert.
Ook krenken mag, maar dat is toch een tikje onbeschaafd. Ook schiet krenken volgens mij minder op dan provoceren.