Weten we niet meer wie Saddam Hoessein was?
De Commissie Davids is klaar. Was Saddam Hoessein echt een wereldgevaarte, een internationaal gevaarlijke tiran?
In een interview met NRC Handelsblad zegt Davids:
‘Wij vonden dat het uit wetenschappelijk oogpunt goed is dat ook een geluid dat wat omstreden is, moet doorklinken. Van Walsum zegt: Als Saddam niet zou zijn aangevallen, dan zou hij door de olie-export heel rijk kunnen zijn geworden. Met alle gevolgen voor de herstart van het nucleaire programma. En het voorkomen van kernwapens is een essentieel onderdeel van de internationale orde. Om dat te voorkomen, kan je zonder VN-resolutie aanvallen. De commissie erkent overigens ook dat naleving van volkenrechtelijke regels niet altijd de doorslag kan geven.’
Kanttekening
Had die kanttekening dan niet in de gewone tekst verwerkt kunnen worden?
‘De grenzen van het volkenrecht erkennen de mogelijkheid om in zeer uitzonderlijke gevallen tóch in te grijpen. Het is zeer de vraag of Irak zo’n geval was. Wij konden niet beoordelen hoe groot het risico van dat nucleaire gevaar was.’
Weten we niet meer wie Saddam Hoessein was? Hij is verantwoordelijk voor de dood van meer dan één miljoen mensen in Irak, Iran en Koeweit. Hij ontketende twee oorlogen: tegen Iran en tegen Koeweit. Die laatste oorlog leidde tot een internationaal conflict.
Israël
Saddam bouwde aan zeer geavanceerd kernprogramma om uiteindelijk een kermbom te vervaardigen. Dit project werd door Israël vernietigd.
Daarmee heeft Israël waarschijnlijk miljoenen Iraniërs gered. Hebben wij bewijzen dat Saddam bereid was om massavernietigingswapens in te zetten tegen weerloze burgers of tegen militairen van een ander land?
We hebben veel, te veel bewijs. Zoveel bewijs dat ons geweten het niet kan dragen.
Chemische wapens
Saddam Hoessein gebruikte chemische wapens tegen eigen bevolking, de Koerden. In de koerdische stad Halabja kwamen in een paar uur duizenden om het leven. De beelden van Halabja zijn verschrikkelijk. Herinnert u zich nog de foto van een Koerd, met in zijn armen een baby? De man was versteend. De baby was versteend.
Daarna zette hij de chemische wapens in tegen de Iraniërs. Ook daar zijn duizenden versteend. Nog steeds worden gewonden van die chemische bombardementen behandeld.
Fred Teeven deed als officier van Justitie in Iran en Koerdische gebieden onderzoek naar de chemische aanval van Saddam Hoessein. Dat deed hij vanwege de strafzaak tegen een Nederlanders handelaar die chemische substantie voor Saddam Hoessein had ingekocht.
Instructie
Aan de vooravond van de aanval op Iran sprak Saddam zijn troepen toe: ‘Hun vrouwen zijn voor jullie, hun eigendommen zijn voor jullie, hun land is van mij.’ Deze instructie werd later openbaar gemaakt door de Iraakse krijgsgevangen, de officieren die erbij waren.
Het leger van Saddam handelde naar deze instructie: verkrachtingen en plunderingen. In Koeweit deden ze hetzelfde. Saddams leger was een moderne roversbende met de meest geavanceerde wapens.
En dan waren er natuurlijk de massa-executies. Na het einde van de eerste golfoorlog vermoordde hij ongeveer honderdduizend sjiieten.
Beoordelen
Toch zegt Davids: ‘De grenzen van het volkenrecht erkennen de mogelijkheid om in zeer uitzonderlijke gevallen tóch in te grijpen. Het is zeer de vraag of Irak zo’n geval was. Wij konden niet beoordelen hoe groot het risico van dat nucleaire gevaar was.’
Een man die tot twee keer toe aanvalsoorlogen ontketende zonder voorafgaande waarschuwing. Een man die massavernietigingswapens gebruikte tegen verschillende volkeren.
Een man, nee een verschrikking uit de recente geschiedenis van het Midden-Oosten. Davids’ uitspraak tart ons geweten. Wilde deze man niet beschikken over de meest vernietigende wapens, iets waartoe hij al eerder pogingen gedaan? Zou deze man de kernwapens niet willen inzetten tegen een ander volk?
De trots van de Arabische nationalisten was een ordinaire massamoordenaar.