door
Carla Joosten
28 okt 2010
Rutte in Brussel
Eigenlijk zou de Europese top over harde sancties voor eurozondaars moeten gaan, maar zoals zo vaak gaat het meer over andere zaken. Komt er een verdragswijziging en met hoeveel mag de begroting van de Europese Unie komend jaar stijgen?
Dat die kwesties het debat van de regeringsleiders en staatshoofden beheersen, is niet zo leuk voor Herman van Rompuy, die op de top een kloek rapport over strengere handhaving van de begrotingsregels en economische coördinatie presenteerde.
De voorzitter van de Europese Raad van Regeringsleiders heeft met zijn werkgroep maanden aan dat rapport gewerkt. Van Rompuy had vorige week ook al een tegenslag: het voornemen om begrotingszondaars automatisch te straffen sneefde door een deal van de Franse president Nicolas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Over het bestraffen van eurozondaars beslist een ruime meerderheid van de lidstaten. Ergo: niet strenge boekhouders maar flexibele politici oordelen. Wat dat betekent bleek in het verleden al.
Deal
De Frans-Duitse deal houdt ook in dat er een permanent noodfonds komt voor het redden van eventuele nieuwe ‘Griekenlanden’ en dus ook van de euro. Daarvoor is een verdragswijziging nodig want landen redden is eigenlijk is strijd met de bestaande verdragen. En in Duitsland wordt een dergelijke strijdigheid niet gepikt door het grondwettelijk hof.
Een verdragswijziging! Brussel moet er niet aan denken na bijna tien jaar palaveren over het Verdrag van Lissabon.
Stemrecht
En toch gaat dat gebeuren, want Duitslands wil is wet, mits de Fransen het ook willen. En dat is het geval. Zondaars zouden volgens de Duitsers ook hun stemrecht moeten verliezen, maar dat ligt moeilijk bij veel lidstaten. Niet voor niets duurt de eerste dag van de top tot in de nachtelijke uurtjes.
Het streven is het allemaal zo in te kleden dat een verdragswijziging in geen enkele lidstaat een referendum uitlokt. In het Verenigd Koninkrijk woedt nu al een debat over het 'repatriëren van bevoegdheden'.
Begroting
En dan de begroting over 2011. Daarover is grote onenigheid. Een meerderheid van de lidstaten - het Verenigd Koninkijkrijk, Nederland, Duitsland, Frankrijk, Zweden, Tsjechië, Denemarken, Oostenrijk, Finland, Slovenië en Estland - wil een beperktere begrotingsstijging dan de Europese Commissie en het Europees Parlement. Dat wordt nog een heel gevecht.
VVD-premier Mark Rutte zal zich wel afvragen in welk circus hij terecht is gekomen. Een tafel met daaraan 27 regeringsleiders en een gat in het midden is niet bepaald een ambiance voor een goed gesprek. En dan wordt het ook nog nachtwerk.
Debuut
Het vaderland wacht intussen op een krachtig debuut van de kersverse premier in de Europese arena. Rutte stelde niet teleur. Koud in Brussel verkondigde hij dat het Europees asiel- en immigratiebeleid moet worden aangescherpt. Dat streven - het pièce de résistance van het Regeer- en Gedoogakkoord - moet Rutte in Brussel regelen. Maar daaraan komt de premier op zijn eerste top hooguit in de wandelgangen toe.