door
Carla Joosten
19 okt 2010
De Jager met de Finse minister Jyrki Katainen, de Spaanse Elena Salgado en de Zweedse Andes Borg
De aanvankelijke plannen voor een streng handhavingsregime voor de begrotingsregels in de eurolanden dreigen toch weer te verwateren tot een slap compromis
Even leek het erop dat de eurolanden zouden besluiten om begrotingszondaars in de toekomst ongenadig hard aan te pakken. Maar nu de besluitvorming op zijn einde loopt, dreigt het toch weer uit te draaien op een slap compromis.
Ja, er komen sancties voor landen die de begrotingsregels overtreden. Nee, die worden niet geheel automatisch opgelegd door de Europese Commissie. Daarover zal toch weer een politiek besluit worden genomen.
Levensgevaar
Maandenlang wordt er al onderhandeld over een systeem dat de euro moet beschermen. De munt raakte dit voorjaar in levensgevaar als gevolg van de schuldenlasten in eurolanden als Griekenland. Er moest wat gebeuren en al snel lagen er in Brussel voorstellen op tafel voor strengere handhaving van de begrotingsregels en voor economische coördinatie in de eurolanden.
Volgende week bespreken de regeringsleiders het pakket. De Europese ministers van Financiën bogen zich er gisteren over. Nederland had zich voortdurend aan de zijde van Duitsland geschaard dat opteerde voor automatische sancties, dus zonder dat de lidstaten er nog over zouden kunnen marchanderen.
Deal
Gisteren bleek dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel buiten Nederland om met Frankrijk een deal had gesloten die er op neer komt dat de sancties niet helemaal automatisch zullen zijn, maar dat de lidstaten met tweederde meerderheid (bekijk hier hoe de stemmen worden gewogen) een strafprocedure tegen een land kunnen tegenhouden. Merkel kwam zo tegemoet aan de Franse weerzin tegen Brusselse inmenging in de nationale begroting.
Bovendien moet er een permanent noodfonds komen en een regeling om begrotingszondaars stemrecht te ontnemen. Daartoe is een verdragswijziging nodig. Dat belooft een lange lijdensweg te worden zoals eerder met het Verdrag van Lissabon.
Gewoonten
Het nieuwe regime is er dus nog lang niet. Eerder lijkt het erop dat de Europese Unie weer vervalt in de oude gewoonten. Frankrijk en Duitsland hebben immers in 2003/2004 ook al het bestaande sanctiesysteem verzwakt.
De druk van de financiële markten, die de Europese Unie eerder tot hard ingrijpen dwongen, is kennelijk dusdanig afgenomen dat de lidstaten zich weer de gebruikelijke modderige Europese compromissen menen te kunnen permitteren. Of de euro daarmee toekomstbestendig is, valt te betwijfelen.