door
Syp Wynia
15 dec 2010
Btw-discussie staat symbool voor strijd
Het kabinet-Rutte verkeert in onmin met de Eerste Kamer. Officieel gaat het over de prijs van theaterkaartjes. Maar de echte inzet is de vraag of het kabinet volgend voorjaar een meerderheid krijgt in de Eerste Kamer
De Eerste Kamer heeft gisteren met een meerderheid van 38 van de 75 stemmen een motie aangenomen waarin de verhoging van de btw voor de podiumkunsten per 1 januari wordt afgewezen.
Als de Eerste Kamer daarin volhardt, zou volgende week het hele Belastingplan voor volgend jaar weggestemd kunnen worden. De PvdA zinspeelt daarop.
Ongerede
Mocht het Belastingplan inderdaad worden weggestemd, dan komen niet alleen de overheidsfinanciën in het ongerede, maar gaan ook de voorziene lastenverlichtingen niet door. Die lastenverlichting is vooral bedoeld om de oplopende zorgkosten te compenseren.
Het zou bijzonder zijn als het zover komt. Het is bijvoorbeeld zeer de vraag of een partij als de ChristenUnie het waard is om omwille van de prijs van de kaartjes van de musicals van Joop van den Ende de eigen traditie als verantwoordelijke partij en de voorziene lastenverlichting op het spel te zetten.
Simpel
Maar simpel zal het niet worden. Het kabinet beschikt niet automatisch over een meerderheid in de Eerste Kamer en de oppositionele senatoren grijpen de kans aan om de tanden te laten zien.
De btw-verhoging voor de podiumkunsten is buitengewoon geschikt als breekijzer, want ook bij de regeringspartijen VVD en CDA is er twijfel of die maatregel er wel (meteen) moet komen.
Zo is de Eerste Kamer het toneel van de eerste grote test van het minderheidskabinet-Rutte. In de Scandinavische landen, waar een lange traditie van minderheidskabinetten bestaat is het in zoverre gemakkelijker, dat daar geen Eerste Kamer (meer) bestaat.
Confrontatie
Er staan premier Mark Rutte (VVD) en vicepremier Maxime Verhagen (CDA) ruwweg twee wegen open. De eerste is die van de confrontatie. Het kabinet kan er bijvoorbeeld op gokken dat een partij als de PvdA niet bereid is omwille van de prijs van theaterkaartjes een aanzienlijke lastenverlichting voor burgers om zeep te helpen.
De tweede weg is die van de stille diplomatie. VVD-staatssecretaris Frans Weekers van Financiën moet dan in de Haagse achterkamertjes een handreiking doen aan de oppositie, waardoor hij toch een meerderheid voor zijn Belastingplan binnenhaalt.
Hachelijke zaak
Het hoge spel dat in de Eerste Kamer wordt gespeeld kan natuurlijk niet los worden gezien van de Statenverkiezingen van 2 maart, waar in feite ook wordt bepaald of het kabinet op 23 mei alsnog een meerderheid in de Eerste Kamer kan bemachtigen.
Mocht dat niet lukken, dan wordt verder regeren een hachelijke zaak. Dat heeft het conflict tussen het minderheidskabinet en een senaatsmeerderheid alvast duidelijk gemaakt.