door
Carla Joosten
17 dec 2010
Rutte waagt zich niet aan vergezichten over de euromunt
Nee, ze gaan aan tafel geen boontjes naar elkaar gooien, zei premier Mark Rutte (VVD) in Brussel op de vraag of de sterke en de zwakke broeders van de eurolanden geen ruzie maken als ze op een Europese top aan het diner zitten.
Gevaar
Er is veel heisa over de wijze waarop een paar landen de euro in gevaar hebben gebracht, maar eenmaal aan de Brusselse dis is het allemaal pais en vree.
Dat is natuurlijk maar schijn. Maar wat de dames en heren daadwerkelijk bekokstoven is niet eenvoudig te achterhalen. Na afloop van Europese toppen vertellen ze ieder hun eigen verhaal.
Buzz
Alleen wat op papier staat, ligt vast. De buzz er om heen, zo ook tijdens deze zevende Europese top van 2010, geeft hoogstens aan wat er nog allemaal komen gaat. En er zal vanwege de schuldencrisis nog heel wat moeten gebeuren.
Zie bijvoorbeeld wat voorzitter Herman van Rompuy van de Europese Raad van regeringsleiders tijdens de afsluitende persconferentie antwoordde op de vraag of er nog was gesproken over euro-obligaties: 'Een goed idee moet eerst rijpen, doorgepraat worden en als het beslissingsrijp is, moet er mee naar buiten gegaan worden. Goede ideeën zijn er niet bij gebaat als ze te vroeg in de publiciteit komen.'
Daarmee klonk de Belg toch wel erg positief over een omstreden onderwerp als gemeenschaps-obligaties die voordelig zijn voor landen die nu tegen hoge rentes hun schulden financieren maar minder voor sterke landen als Nederland en Duitsland, al zeggen sommige economen dat die landen er juist ook beter van worden. Een visie die op premier Rutte - tegenstander van euro-obligaties - weinig indruk maakt. Zoveel economen, zoveel meningen, vindt hij.
Integratie
Benieuwd of Rutte dat straks ook nog zegt. In Duitsland, dat officieel een luid 'nee' laat horen als euro-obligaties ter sprake komen, is minister Wolfgang Schäuble (Financiën) de geesten ook al aan het rijp maken. Duitsland en Frankrijk hebben zelfs plannen voor belastingharmonisatie.
Van zulke integratie moet Rutte weinig hebben. Hij vindt meer afstemming van het economische beleid in de Europese Unie prima, zo lang dat maar leidt tot een meer 'Nederlands, streng beleid' in de andere lidstaten. Maar die kans is klein, want het zijn niet allemaal calvinisten in Europa.
Mantra
Rutte waagde zich in Brussel niet aan vergezichten en beperkte zich tot het bejubelen van het besluit tot instelling van een permanent noodfonds - 'een pot geld' - en de bijbehorende strenge voorwaarden. 'Voorkomen moet worden dat landen überhaupt een beroep moeten doen op het noodfonds. En landen die zich niet houden aan de afspraken om hun begroting op orde te brengen moeten gestraft worden,' was Ruttes mantra.
Gekke Henkie, zei de premier er ook nog bij, wil Nederland niet zijn. Vandaar dat Rutte positief oordeelde over de brief waarmee zijn Britse collega David Cameron in de marge van de bijeenkomst leurde. Cameron heeft een akkoord gesloten met Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy over het meerjarenbudget van de Unie (2014-2020). Dat budget mag niet stijgen - een Britse wens. Maar de gigantische landbouwuitgaven blijven. En dat in een tijd dat van voedselschaarste in Europa toch niet echt sprake meer is. Maar dit willen de Duitsers en de Fransen.
Vrede
De brief werd zorgvuldig buiten de officiële top gehouden, want hij zou de vrede die nu eindelijk was bereikt wel eens kunnen verstoren: landen niet nog volop profiteren van Europese subsidies willen helemaal niet dat het Europese budget stabiliseert, maar stijgt.
Rutte deed na afloop van de top niet moeilijk over de zogenaamde geheime brief. 'Hij komt morgen officieel uit en het kan heel goed dat wij de brief ondersteunen. In een tijd dat de lidstaten hun uitgaven moeten beperken, moet de Unie dat ook,' zei Rutte. Dat Cameron hem niet bij het initiatief had betrokken, vond Rutte niet erg. 'Wij zijn natuurlijk geen groot land.'
Officieel beginnen de onderhandelingen over het meerjarenbudget na de zomer. Eerst moet de Europese Commissie voorstellen doen en voorzitter José Manuel Barroso liet blijken dat hij zich van welke brief dan ook niets gaat aantrekken.
Panikeren
Maar dat komt allemaal in 2011. De laatste weken van 2010 zullen alle ogen zijn gericht op de financiële markten. Gunnen die de regeringen van de eurolanden rust of gaan ze weer panikeren, zoals de Belgen het zeggen?
In Brussel wordt er ontspannen op gewezen dat niet alleen eurocraten, maar ook beursspeculanten in deze tijd van het jaar graag gaan skiën. De kans dat er dit jaar nog een Europese top moet worden gehouden wordt klein geacht.