Merkel riep wekenlang nee tegen een vangnet voor Griekenland
Het IMF en de eurolanden zouden Griekenland te hulp moeten schieten als het land echt bankroet dreigt te gaan. Dat akkoord van de Europese regeringsleiders is beter dan een louter Europees vangnet
Vreemde ogen dwingen. Dat is de reden dat Nederland van meet af aan het Internationaal Monetair Fonds (IMF) bij de Griekse crisis wilde betrekken. Het in Washington gevestigde IMF disciplineert als geen ander. En dat was wat Griekenland nodig had. Was er aanvankelijk amper steun voor, uiteindelijk kreeg Nederland gelijk en is het toch deels de IMF-route geworden.
Een diplomaat wist in op de Europese top in Brussel te vertellen hoe dat komt. Op het ministerie van Financiën in Den Haag zitten volgens hem de knapste koppen op dit vlak van heel Europa. Daardoor had Nederland eerder het licht gezien.
En zo kreeg de redding van Hellas toch nog een Hollands tintje tussen al dat geweld van Merkels en Sarkozy's van deze wereld.
Bondskanselier Angela Merkel had wekenlang nee geroepen tegen alle mogelijke reddingsplannen voor noodlijdend Griekenland, maar was gaandeweg bekeerd tot de IMF-optie. Die wending opende na maanden van vage beloftes en rommelige afspraken de weg naar een heel acceptabel akkoord over een vangnet voor Griekenland.
Vetorecht
Het wordt een combinatie van IMF-steun en bilaterale leningen van de eurolanden op vrijwillige basis. Voordat er een cent naar Griekenland gaan, moeten de eurolanden daar bovendien eerst unaniem over besluiten. Elk land heeft vetorecht. En het rentepercentage waar tegen de Grieken zouden kunnen lenen, zou boven de rente in de eurozone liggen, want van subsidie wil niemand weten.
Onduidelijk is hoe groot het respectievelijke aandeel van enerzijds IMF en anderzijds eurolanden is. In een conceptverklaring die uitlekte op de top in Brussel stond dat de eurolanden het leeuwendeel zouden moeten ophoesten, maar in de uiteindelijke verklaring was daarvan niets meer terug te vinden.
Mogelijk was deze gevoelige passage geschrapt om regeringsleiders als Merkel, maar ook CDA-premier Jan Peter Balkenende (CDA) met hun kritische thuisfront niet in de problemen te brengen.
Met hun akkoord hopen de Europese leiders te voorkomen dat er Griekenland een beroep moet doen op steun. De kapitaalmarkten zouden, nu de eurozone zich daadwerkelijk solidair heeft verklaard, de Grieken weer makkelijker in hun financieringsbehoefte kunnen voorzien.
Aanpakken
Het is te danken aan de strenge Merkel dat de Unie ook gaat studeren op verscherping van de spelregels voor de euro. Zo is het de bedoeling zondaars tegen het Stabiliteitspact in de toekomst eerder en harder aan te pakken.
En er moet een systematiek komen die lidstaten dwingt gemaakte afspraken over economisch beleid na te te komen. Zo wordt er in Brussel wel heel wat propaganda uitgeslagen over de concurrentieslag met landen als China en India, maar of de lidstaten de ronkende plannen gaan uitvoeren, is twijfelachtig.
Afgelopen tien jaar deden ze dat in elk geval niet met de strategie om van Europa een grote kenniseconomie te maken. Het is tekenend dat Europese landen niet uit zichzelf dat doel nastreven, maar daarvoor weer nieuwe bevoegdheden naar Brussel menen te moeten overdragen om elkaar zo bij de les te houden.
Een mentaliteit van aanpakken ram je er niet zomaar in. Net zo min als een mentaliteit om op de centen te passen. Dat moeten landen vooral uit zichzelf willen en niet omdat Brussel het eist. Maar dat is utopia.