door
Jeroen Langelaar
30 mrt 2010
In campagnetijd hield Obama zich angstvallig stil over abortus
Vier dagen nadat hij op 20 januari 2009 was geïnaugureerd, maakte president Barack Obama korte metten met de regel dat er geen Amerikaans geld gefourneerd kan worden aan internationale organisaties die abortus faciliteren. Het thema abortus had de kandidaat tijdens de campagne angstvallig vermeden.
Bij organisaties als het United Nations Population Fund ging een gejuich op. Maar de geharnaste tegenstanders van abortus (pro-life) zagen deze koerswijziging als een onheilspellende voorbode van een veel grotere omslag in het beleid. Obama stond immers bekend als voorstander van keuzevrijheid voor de vrouw (pro-choice).
Roe vs. Wade
Het onderwerp abortus heeft daarna ruim een jaar min of meer gesluimerd, maar bleek onlangs bij de stemming over de wet op de ziektekostenverzekering van doorslaggevend belang.
In Amerika is abortus wettelijk toegestaan sinds het arrest ‘Roe tegen Wade’ uit 1973. De individuele staten kunnen daar niet van afwijken. Wel bestaat er een wet, het zogenaamde Hyde-amendement, die het aanwenden van federale fondsen voor abortus verbiedt.
Sinds het aantreden van Obama is de bevolking strenger gaan denken over de toelaatbaarheid van abortus. 47 procent meent dat het mogelijk moet zijn, 44 procent vindt van niet.
Verboden
De wet op de ziektekosten haalde het in het Huis van Afgevaardigden maar met enkele stemmen verschil. Om te winnen had Obama de stemmen nodig van een handjevol katholieke afgevaardigden uit het Midden Westen, allen verklaarde tegenstanders van abortus. Zij waren aanvankelijk van mening dat de tekst het financieren van abortus uit publieke fondsen mogelijk zou maken en dus niet bereid om voor te stemmen.
Tijdens slopende handelingen tussen het obscure Congreslid Bart Stupak en het Witte Huis werd overeengekomen dat de president een beschikking zou uitvaardigen waarbij het financieren van een abortus met federaal geld uitdrukkelijk werd verboden.
Twee dagen nadat de wet, met de steun van Stupak c.s., was aangenomen, vaardigde de president inderdaad, zo stilletjes mogelijk, die beschikking uit. Strikt genomen zegt die niets anders dan de bestaande wetgeving (Hyde-amendement). Maar de cruciale stemmen van Stupak en de zijnen waren er mee gewonnen.
Blij
Noch het pro-choice-kamp, noch dat van de pro-life-aanhang was er erg blij mee. ‘Met Hillary als president was dit nooit gebeurd,’ brieste Terry O’Neill, voorzitter van de National Organization for Women.‘Dit is ziektezorg over de rug van vrouwen’.
De Amerikaanse bisschoppenconferentie daarentegen betreurde het dat de tekst van de president juist wel degelijk ruimte lijkt te bieden voor federale steun aan abortus.