door
Remko Nods
29 apr 2010
Stakers voeren het liefst actie op een moment dat ze hun tegenpartij flink pijn doen
De rechter stelt terecht dat de straatvegers het werk neer mogen leggen op Koninginnedag. Maar veel goodwill bij de bevolking zullen de stakers daar niet mee krijgen
Stakers voeren uiteraard het liefst actie op een moment dat ze hun tegenpartij flink pijn doen. In Frankrijk staakten treinmachinisten toen de aswolk uit IJsland overdreef. Franse verkeersleiders staken het liefst in juli, als miljoenen vakantiegangers over Frankrijk naar zonnige bestemmingen willen vliegen. Straatvegers in Nederland volgen nu die voorbeelden door het werk op Koninginnedag neer te leggen.
Ongelukken
De gemeente Den Haag trachtte de staking van Haagse gemeenteambtenaren via de rechter tegen te houden, maar de rechtbank oordeelde dinsdag dat de vakbonden voldoende voorzorgsmaatregelen hebben genomen om ongelukken te voorkomen.
In een eerder vonnis (23 april) ving de gemeente Amsterdam ook al, voorspelbaar, bot bij de rechtbank. Die noemde het stakingsrecht van de gemeenteambtenaren een ‘grondrecht’, dat is vastgelegd in artikel 6 lid 4 van het Europees Sociaal Handvest.
Goede zeden
Juridisch kan een rechter een staking niet makkelijk tegenhouden, zolang de bonden bepaalde procedures in acht nemen. De staking moet tijdig – tenminste 48 uur tevoren – aangekondigd worden, zodat de gemeente nog maatregelen kan nemen om een chaos te voorkomen. Uitzonderingen op het stakingsrecht moeten in de wet zijn omschreven, en mogen alleen betrekking hebben op ‘bescherming van de openbare orde, de nationale veiligheid, de volksgezondheid of de goede zeden’. De rechters vinden terecht dat die zaken hier niet in het gedrang komen. Het zijn geen brandweerlieden of politieambtenaren die het werk neerleggen.
Ook toetst de rechter (marginaal) of de staking een ‘uiterst middel’ is. Dat lijkt hier evident, want de onderhandelingen over de cao lopen al sinds april 2009. Er is al overeenstemming over alle punten, behalve de loonsverhoging. De gemeenten bieden een eenmalige uitkering van 1 procent.
Manager
De bonden willen 1,5 procent structureel in 2009 en 1,25 procent structureel in 2010 – dat is iets meer dan de inflatie. Het gaat dan om gemiddeld 20 tot maximaal 30 euro bruto per maand voor een straatveger. Maar de salarisverhoging betreft àlle gemeente-ambtenaren, van straatveger tot manager. Daarom is het voor de gemeenten zo belangrijk de salarisstijging beperkt te houden. Gemeenten hebben immers een groot geldprobleem door de economische crisis.
De gemeenteambtenaren staan dan wel in hun recht, maar ze zullen hun belofte moeten waarmaken, dat ze in overleg met de gemeenten maatregelen nemen om een chaos te voorkomen. Anders ontaardt Koninginnedag in Amsterdam, Den Haag en Utrecht in een ravage. Bij de bewoners van die grote steden hoeven de stakende gemeenteambtenaren dan niet te rekenen op veel goodwill.