Job Cohen zorgde voor een stijging en een daling in de peilingen voor de PvdA
PvdA-leider Job Cohen onderscheidde zich de afgelopen tijd door zijn slechte optredens in de verkiezingsdebatten. Daardoor hielp hij het Cohen-effect van stijgende peilingen, eigenhandig om zeep. Vanavond krijgt hij een laatste kans
Job Cohen leek twee maanden geleden nog op een glansrijke verkiezingsoverwinning af te stevenen. De stemmen die Wouter Bos de afgelopen jaren verloor aan GroenLinks en vooral aan D66 kwamen in hoog tempo terug naar de PvdA. Zelfs een enkele CDA-stemmer zag wel wat in Cohen.
En nu? Cohen bleef hangen in de peilingen en valt na de twee eerste verkiezingsdebatten terug tot onder het zeteltal dat Wouter Bos bij diens verkiezingsnederlaag in 2006 behaalde.
Cohen overtuigt niet, en dat was niet voor het eerst. Hij liet zich een maand geleden interviewen door het tv-programma Nova, waar hij een verkrampte indruk maakte en in de fuik liep met vragen over de economie.
Eigen risico
De afgelopen dagen draaide de PvdA van Cohen bovendien voortdurend. De leeftijdsverhoging van de AOW zou eerst in 2020 ingaan, vervolgens – om het Centraal Planbureau te behagen – al in 2015, en nu toch weer in 2020.
Het eigen risico in de zorg zou eerst inkomensafhankelijk worden en stijgen voor de beter betaalden, en toen toch weer niet.
Confrontatie
Bij het eerste tv-debat, afgelopen zondag, wist Cohen zelf niet meer hoe het ook al weer zat met dat eigen risico in de zorg. Hij hakkelde, raakte geïrriteerd. Hij zocht zelf de confrontatie met Geert Wilders, wat Wilders juist een podium gaf.
Cohen blijft er maar op hameren dat hij een geweldige burgemeester van Amsterdam was, waarmee hij zijn opponenten de gelegenheid geeft om gaten te schieten in die bewering. Het lijkt er soms op, of Job Cohen al spijt heeft van de stap om vanuit het redelijk beschermde burgemeesterbestaan over te stappen naar de politieke leeuwenkuil.
Ontspannen
Intussen is Mark Rutte van de VVD Cohen nadrukkelijk voorbijgestreefd in de peilingen. Rutte etaleert zich ontspannen zelfverzekerd in die positie. Hij heeft alleen last van Jan Peter Balkenende, die zijn premiersjas heeft uitgetrokken en CDA-vechtjas is geworden.
Balkenende schiet succesvol gaten in het optreden van Cohen, maar zijn echte winst moet van de VVD komen. En dus valt Balkenende in de eerste plaats Mark Rutte aan. De VVD zou ‘desastreus’ omgaan met de financiële positie van chronisch zieken, bejaarden en gezinnen en onduidelijkheid laten bestaan over het voortbestaan van de aftrek van hypotheekrente.
Twijfel zaaien
Balkenende zag ook al ruimte om twijfel te zaaien over het leiderschap van Rutte. Rutte heeft last van de populariteit van Neelie Kroes, die ondanks het gestegen vertrouwen in Rutte zelf nog iets beter uit de peilingen komt als premierskandidaat voor de VVD.
Dat lijkt een zegen voor de VVD, maar het wekt verwarring in de hand. Rutte probeert die verwarring te pareren door te zeggen dat hij voor het premierschap gaat, maar onder bijzondere omstandigheden (een minderheidskabinet, een veelpartijenkabinet) net als de andere politieke leiders in de Kamer wil blijven. Dat kan een verstandig idee zijn, maar het biedt ook ruimte voor Balkenende om hem aan te vallen.
Carré
Vanavond is het tweede tv-debat bij RTL, uitgezonden vanuit theater Carré en op radio te beluisteren bij BNR Nieuwsradio en op internet onder meer via deze site te volgen.
Dit debat is speciaal gewijd aan geld. Wie saneert de overheidsfinanciën? Of gaat de koopkracht voor? Moeten uitkeringen onaantrekkelijker gemaakt, zodat werken loont? Wie betaalt de steeds duurdere zorg?
Agenda
Balkenende zal zijn aanvallen op Rutte voortzetten. Wilders zal wederom zijn agenda tegen immigratie, islamisering en aantasting van de AOW uit de doeken doen. Rutte had er tot dusver steeds veel baat bij dat hij vertrouwd wordt met zijn economische agenda en zal die lijn vast proberen houden.
Vanavond doen, anders dan zondag, ook de lijsttrekkers van SP, GroenLinks, ChristenUnie en D66 mee. Dat maakt het voor Job Cohen niet simpeler, omdat Alexander Pechtold van D66 en Femke Halsema van GroenLinks de gelegenheid zullen aangrijpen om stemmen terug te halen bij de verzwakte PvdA-lijsttrekker.
Cohen zal een hele goede dag moeten hebben. Het is zo’n beetje zijn laatste kans om het tij in zijn voordeel te doen keren.
Elsevier organiseert in samenwerking met het Financieele Dagblad, BNR Nieuwsradio en RTL Nieuws op woensdag 26 mei een debat tussen de lijsttrekkers van de grote politieke partijen van Nederland. Het debat over financieel-economische kwesties heeft plaats in het Amsterdamse theater Carré en wordt rechtstreeks uitgezonden door RTL en BNR. Hier kunt u de live-stream van RTL bekijken.