Desi Bouterse: Moordenaar aan de macht

Desi Bouterse tijdens een toespraak

Dat de Surinaamse oud-bevelhebber Desi Bouterse de Surinaamse verkiezingen zou winnen, zat er de afgelopen dagen al dik in. De paarse vlaggen van zijn NDP - de belangrijkste partij binnen de Mega Combinatie - kleurden de straten van vroeg tot laat.

Versierde auto's, brommers met de vlag op de bagagedrager en vooral veel uitgelaten aanhangers met petjes en shirts domineerden het straatbeeld in Paramaribo. De signalen stonden om zo te zeggen op paars. Overal op straat werd je toegeroepen: 'Bouta gaat winnen, mijnheer! Zuiver!'

Gewetenloos
Toch stelt zijn overwinning de samenleving voor grote vragen. In hoeverre is de keiharde en gewetenloze Bouterse van vroeger veranderd en heeft hij geleerd van zijn fouten? Zal hij vooral aan zichzelf denken en onder het lopende proces wegens de Decembermoorden proberen uit te komen of komt hij zijn verkiezingsbeloften aan het Surinaamse volk na en profiteert nu ook het arme deel van de bevolking?

De zittende regering van president Venetiaan heeft het verlies deels aan zichzelf te wijten. Weliswaar verbeterde de economische situatie in het land de afgelopen tien jaar gestaag, maar de armen bleven 'pinaren' en moeten dagelijks van niets rondkomen. Sommige ministers hadden alleen oog voor hun eigen achterban. Vooral de Javaanse minister Paul Somohardjo van Grondzaken bevoordeelde zijn eigen mensen schaamteloos door de uitgifte van percelen en profiteerde daar naar verluidt volop van mee.

Groot feest
De afgelopen dagen verkeerde Suriname niettemin in een roes. Verkiezingen zijn qua sfeer een combinatie van carnaval en de Wandelvierdaagse; een groot feest. Op papier gold er vanaf zondagnacht een alcoholverbod tot na de verkiezingsdag. Maar regels zijn er om overtreden te worden. Zelf zat ik ter voorbereiding van de lange verkiezingsnacht gistermiddag met een paar Surinaamse vrienden wat djogo's Parbo te drinken in een ' gesloten' tent in ' Brazilië', een gebied in het noorden van Paramaribo waar vrijwel uitsluitend Braziliaanse goudzoekers wonen. De Surinaamse eigenaar van de tent was graag bereid onze dorstige kelen te lessen.

Alle gesprekken gaan dezer dagen over Bouterse. Voor de een is hij een volksheld, voor de ander een levensgevaarlijke moordenaar. Het is onmogelijk die twee uitersten met elkaar te verzoenen.

Vanavond zal Bouterse zijn aanhang toespreken in zijn partijcentrum OCER (volgens een grap van tegenstanders staan die letters voor Organisatie van Criminelen en Rovers). Dat wordt een volksfeest. Afgelopen zondagnacht maakte Bouta tijdens de slotmanifestatie van de Mega Combinatie een uitgebluste indruk. Pas ver na elven kwam hij zelf aan het woord. Een ' nichtje' van hem - een schoonheid uiteraard - vertelde mij dat hij tot 23.00 uur op een veldbedje in zijn kantoor had liggen slapen: uitgeput van de campagne.

Slimme Indiaan
De overwinning zal hem vleugels geven. Dit najaar - op 13 oktober - wordt Bouterse 65 jaar. Ze vertelde mij dat hij die Bigi Yari niet wil vieren. Dat zal nu wellicht anders zijn. Als hij erin slaagt onder het proces wegens de Decembermoorden uit te komen, is er voor hem alle reden tot feest.

Een moordenaar aan de macht: Bouterse is niet de eerste ex-dictator die dat flikt. Hij zal zichzelf niet tot president laten kiezen. Bouterse is niet gek. Op de achtergrond houdt hij de touwtjes strak in handen. Zoals hij zelf altijd zegt: 'Deze slimme Indiaan krijgen ze nooit te pakken.’

Door Gerlof Leistra vanuit Paramaribo