Mark Rutte in Carré, na afloop van het debat woensdagavond
Wie was de winnaar van het verkiezingsdebat? De organisatoren RTL4, Elsevier, BNR Radio en het Financieele Dagblad.
Zonder staatssubsidie hebben ze een fantastisch debat georganiseerd met een zeer objectieve nabeschouwing. Wie was de winnaar?
De publieke omroep (de verzorgingsstaat) of RTL 4 (de vrije markt)? RTL en de anderen hebben gewonnen: objectiviteit, onpartijdigheid, en ook nog twee fantastische presentatoren, Rick Nieman en Mariëlle Tweebeeke.
Dom, dom
Een zeer spannend debat met een duidelijke rode draad: de gemeenschappelijke aanval op VVD'er Mark Rutte.
Dom, dom. Hebben de lijsttrekkers niets geleerd van de verkiezingsdebatten in 2002? Toen vielen ze gezamenlijk Pim Fortuyn aan. Daardoor werd hij heel belangrijk.
Hier maak ik één uitzondering. De Socialistische Partij. Lijsttrekker Emile Roemer brak met een traditie binnen de SP. De SP valt traditioneel de PvdA aan. Maar nu verraste Roemer met zijn aanval op de VVD. Roemer was excellent. Brabant mag trots zijn op Roemer. 'We zijn vandaag gestegen naar elf zetels. Ik ben nu acht weken bezig. U kunt me van alles verwijten, maar niet dat ik te vroeg heb gepiekt,' grapte Roemer. Deze kwaliteit miste Agnes Kant.
Job
Hoe deed Job het? Weer slecht, extreem slecht. Ik heb hier al geschreven dat hij geen politicus is. Want een politieke leider is afhankelijk van de kiezers. Maar Cohen is nooit afhankelijk geweest van de burgers. Daarom weet hij niet hoe een politicus de burger overtuigt van zijn standpunten.
En dan nog die persoonlijke voorbeelden: 'Ik ben bezig om een huis te kopen'. Job zegt tegen de burgers: Ik heb nooit een huis gekocht, maar nu koop ik er wel eentje en daarom weet ik wat er met de hypotheekrenteaftrek moet gebeuren.
Over de zorg: 'Ik maak het elke dag mee, en ik weet waarom het zo belangrijk is'. Dus politici en burgers die thuis geen patiënten moeten verzorgen, weten niet hoe de zorg moet worden ingericht.
Smoes
Cohen moet een smoes bedenken voor zijn aftocht. Vier jaar in de Kamer zitten, is niets voor Job. Hij wil de boel bij elkaar houden. Maar Job is niet in staat om de cijfers bij elkaar te houden.
Van Job moeten inkomenafhankelijke premies voor de zorg worden ingevoerd. Hoeveel zou dat precies zijn? Dat weet Job niet. Maar hij had het wel over 1.600 euro. Jezus, 1.600 euro.
Zo moedigt de PvdA de werkloosheid aan, omdat het niet meer zinvol is om te gaan werken. Wie op Job Cohen stemt, stemt op een onduidelijke toekomst.
Vechtjas
Balkenende is een echte vechtjas geworden;
Olijke Mimiek: Welke coalitie heeft uw voorkeur? Welke drie partijen?
Premier Jan Peter Balkenende: U kijkt zo lief
Olijke Mimiek is een bekwame journalist met een aangename stem. Maar dit (U kijkt zo lief) is de stijl van de Italiaanse premier Silvio Berlusconi!
Jan Peter, wees een brave protestant: Gij zult u niet laten verleiden door andermans vrouw, Gij zult u niet als katholieke Berlusconi gedragen, Gij zult de professionele vrouwen niet als uw bijvrouw behandelen.
Klassieke fout
Femke Halsema maakte weer een klassieke fout: GroenLinks als bijwagen van de PvdA. In een politiek cruciaal debat moet je je tegenstander aanwijzen. De natuurlijke tegenstander van GroenLinks is de VVD. Maar als iedereen de VVD aanvalt, is het niet effectief en onderscheidend genoeg om de VVD aan te vallen.
De PvdA kan dan als tijdelijke tegenstander worden aangewezen. Want waar je stemmen naar toegaan, daar moet je zijn. Femke moest juist haar pijlen op Cohen richten om de PvdA-stemmers aan de zijde van GroenLinks te krijgen.
Milder
Geert Wilders was aanzienlijk beter dan vorige keer. Hij was evenwichtiger en milder. Deze lijn had hij al maanden geleden moeten inzetten: geen kopvoddentaks en andere flauwekul.
Want wie wil regeren of premier worden, moet ook weleens als een statelijke persoon en niet als beroepsvechtjas overkomen.
Wilders bracht de linkse politici in verlegenheid: 'Jullie willen de sociale verzorgingsstaat afbouwen, terwijl jullie miljarden aan Griekenland, aan de EU en aan massa-immigratie uitgeven.' Geert mikt op de kiezers van de SP en PvdA. Dat is niet onverstandig van hem.
Concurrent
Wilders krijgt wel een concurrent. En dat is Alexander Pechtold. Hij sprak in Wilders' terminologie. Telkens zei hij tegen Rutte: 'Je hebt geen lef. Als het moeilijk wordt, dan roep je je zus uit Brussel'.
Was dat een effectieve aanval? Nee. Wel weten we nu wat voor hart Pechtold heeft. Een links hart. Dat heeft hij tijdens het debat letterlijk gezegd: een links kabinet, ik heb een links hart.
Heeft Alexander zelf een beetje lef? Nee. Is hij premierskandidaat? Nee, daar is hij te laf voor. De mensen op wie u niet kunt stemmen, zijn de premierskandidaten van D66. Dat 'D' van democraten moeten we vervangen met de 'R' van regenten. Alexander, de leider van R66, wil zijn oompjes uit het bedrijfsleven als premier. Helaas voor Alexander, want Rutte lachte hem gewoon weg.
Malle molens
Mark Rutte is de terechte winnaar. Hij is een echte politieke leider met compacte en mooie zinnen: 'Die malle windmolens draaien niet op wind, maar op subsidies.'
Iedereen had het over de VVD. In de afgelopen acht jaren stond de VVD nooit zo centraal in een verkiezingendebat. Mark hield zelfverzekerd en ontspannend stand:
'Maar hoe zit het met uw betrouwbaarheid? U voerde een generaal pardon uit, en de Bosbelasting. U wordt onderhand gezien als een verkoper die langs de deur gaat met politieke woekerpolissen!' Balkenende: 'Zozo, da's een forse.'
Woekerpolissen! Een bank is daardoor al failliet gegaan. Dat moet natuurlijk niet met Nederland gebeuren.