Rutte heeft Kroes niet nodig
Niemand had twee jaar geleden de huidige stand van zaken van de politieke barometer kunnen voorspellen. Geert Wilders was bijna premier verklaard. Daarna spraken we over premier Job Cohen.
Maar de sociale en politieke realiteiten zijn echt onvoorspelbaar. De opmars van de VVD van Mark Rutte is niet meer te stoppen. Tenzij de VVD zelf in de komende weken grove fouten maakt.
Er zijn tal van objectieve redenen waarom de VVD in peilingen goed doet.
Naar het volk
De economische vraagstukken spelen uiteraard een belangrijke rol bij de groei van de VVD in de peilingen. Daarnaast moeten we het gebrekkige vermogen van de regerende coalitie bij het nemen van besluiten, niet uit het oog verliezen.
Het kabinet Balkenende IV ging eerst honderd dagen naar het volk toe. Dat wilde Wouter Bos. Hij verweet de voorgaande kabinetten dat ze niet naar het volk luisterden. Deze zinloze activiteit kostte miljoenen euro's.
Ruziën
Wat deden ze na die honderd dagen? Namen ze belangrijke beslissingen? Hebben ze de problemen aangepakt? Nee. Zij waren bezig met ruziën. De PvdA nam in in het vierde Balkenende-kabinet de positie in van de LPF in Balkenende I.
Ook de val van het CDA werkt het succes van de VVD in de hand. De overheersende opvatting binnen de top van het CDA op het gebied van islam en multiculturele samenleving toonde sterk traditionele vormen van multiculturalisme die we alleen nog bij mevrouw Vogleaar (PvdA) konden aantreffen.
Het CDA had geen eigen beleid. De partij volgde de PvdA.
Nekschot
De manier waarop het CDA met vraagstukken rond de vrijheid van meningsuiting (arrestatie van cartoonist Gregorius Nekschot, de film Fitna en andere zaken) omging, maakte het CDA niet echt populair bij een deel der bevolking. In ieder geval was het CDA niet in staat zich te onderscheiden van de PvdA.
En de PVV? Geert Wilders leverde zelf het bewijs dat zijn beweging niet of nauwelijks in staat is om met anderen te regeren.
Vanaf dat moment ging met de PVV bergafwaarts. Met de val van deze twee partijen (CDA en PVV) kwam de VVD bij de kiezer op het netvlies. Maar dit zijn objectieve redenen. Er zijn ook subjectieve redenen waarmee de groei van de VVD in de peilingen kan worden verklaard.
Onderschat
Mark Rutte werd door iedereen ernstig onderschat. Door de strijd tussen Rutte en Rita Verdonk verloor de VVD de verkiezingen in 2006. Daarna woedde de strijd nog heviger in de Kamer. Rutte verwijderde Verdonk uit zijn fractie en uiteindelijk uit de VVD. Het was een dieptepunt voor beide partijen.
Maar Rutte ging vastberaden verder. Hij wilde de leden van zijn kwaliteiten overtuigen. Daarom bezocht hij bijna alle VVD-afdelingen in het land.
Rutte leek onverstoorbaar. Intussen groeide zijn gezag in de fractie. Zonder interne problemen groeide Rutte als een echte oppositieleider. Omdat Jan Marijnissen die rol niet meer kon vervullen.
Niet besmet
Rutte is jong, en niet besmet met Balkenende-gedoe. Weliswaar was hij een korte tijd staatssecretaris. Maar in dat kabinet speelde hij geen belangrijke rol. Bovendien is Rutte een begenadigd debater.
Ruttes vastberadenheid wordt nu beloond door de kiezer in de peilingen. Ten slotte waardeert de kiezer een politieke leider die op zijn eigen kracht zijn positie kan behouden: als je Verdonk-affaire kunt overleven, dan kun je ook leiding geven aan een kabinet.
100 jaar
Wordt de VVD de grootste partij van Nederland, dan zal, als ik me niet vergis, voor de eerste keer na bijna 100 jaar een VVD-er premier worden. Dat is dan een historisch moment. Rutte als premier betekent een enorme nederlaag voor de PvdA.
De kiezer stemt niet op andere prominente VVD’ers, zoals Neelie Kroes. Het zou ook ondemocratisch zijn als iemand die niet op de lijst van de VVD staat, premier zou worden. Als de VVD de grootste partij wordt, is alleen Rutte democratisch gemachtigd om premier van Nederland te zijn.
En Balkenende? Jammer, hij was een belofte die niet bewaarheid werd. Over een paar weken zullen we definitief van hem afscheid moeten nemen. Een tragisch geval.