door
Eric Vrijsen
25 jun 2010
Mark Rutte lachend op weg naar de informateur
De formatie zit in een impasse omdat de partijleiders zich niet bloot durven geven. Ze houden de kaarten op de borst, om onderhandelingsruimte te behouden. Het is nu aan VVD-leider Mark Rutte dit te doorbreken
De kabinetsformatie komt nu ook in de knock-outfase. Informateur Uri Rosenthal (VVD) brengt vandaag schriftelijk verslag uit aan koningin Beatrix. Twee weken lang en gedurende ruim tachtig gesprekken met de fractieleiders, heeft Rosenthal het politieke mijnenveld kunnen verkennen. De tijd dringt want een nieuw kabinet móet aan de begroting voor volgend jaar kunnen sleutelen. Anders gaat opnieuw een jaar verloren, terwijl de financiële problemen van de staat enorm zijn.
Geen enkele coalitievariant drong zich de afgelopen weken op als de haalbare oplossing voor het regeringsvraagstuk. Er was altijd wel een partij die bezwaar maakte. Maar de partijleiders waren wel zo voorzichtig om nooit iets helemaal uit te sluiten. Dat schept mogelijkheden. Rosenthal gaat natuurlijk niet opschrijven dat hij niks heeft bereikt. Hij zal een richting aangeven. Want anders zegt hij feitelijk dat hij is mislukt en dat doen mannen van dit kaliber niet graag.
Impasse
Het gezeur over Paars-plus en Regenboog heeft nu lang genoeg geduurd. Er moet nu gekozen worden: een middencoalitie met VVD, PvdA en CDA (eventueel aangevuld met D66) of een rechts kabinet van VVD, PVV en CDA (waarbij PVV desnoods alleen gedoogsteun geeft).
De impasse in de kabinetsformatie is ontstaan doordat de partijleiders zich niet bloot durfden te geven. Ze hielden de kaarten op de borst, zodat ze onderhandelingsruimte behielden. Op VVD-leider Mark Rutte rust nu de dure plicht om een eerste stap te zetten. Hij is de grootste en hij moet het als eerste zeggen. Zijn partijgenoot én absolute vertrouweling Rosenthal mocht de afgelopen weken omtrekkende bewegingen maken. Het is aan de VVD om daar nu als eerste mee op te houden. Het duo Rosenthal-Rutte moet inmiddels genoeg weten om een knoop te kunnen doorhakken.
Te vroeg
In het verleden heeft de Koningin wel eens een impasse in de formatie kunnen doorbreken door de grootste partij opdracht te geven ‘een proeve van een regeerakkoord’ te schrijven. Vervolgens werden de andere partijen voor het blok gezet: aanschuiven of anders worden jullie verbannen naar de oppositie. Maar voor zo’n dwingende werkwijze is het nu nog te vroeg.
Rosenthal of een andere VVD-prominent zal met een zwaargewicht van PvdA-huize moeten bekijken of er een regeerakkoord kan worden gekozen waarin de middenpartijen VVD, PvdA, CDA zich kunnen vinden. Cohen wil dat niet, maar kan worden gepaaid met de suggestie dat ook D66 aan boord kan komen voor het links-rechts evenwicht. Ook kan Cohen onder druk worden gezet met het dreigement dat de VVD anders met de PVV moet regeren.