Het tellen van de stemmen in een kieslokaal in Den Haag
U hebt gesproken. De politieke (symbolische) oorlog is
voorbij. De verliezers hebben de winnaars gefeliciteerd. Op de schouders van de
winnaars rust nu de verantwoordelijkheid om het mandaat van de burgers op een
eervolle en betrouwbare manier uit te voeren.
Allereerst moeten we de politie, inlichtingen- en
veiligheiddiensten bedanken voor hun inzet. Zonder deze mannen en vrouwen
bestond een niet te verwaarlozen kans op geweld, politiek geweld.
Evenals in 2002 was deze campagne hard en meedogenloos.
Desondanks bleef het geweld uit. Velen waren in alle uithoeken van Nederland
bezig geweest om de veiligheid van de lijsttrekkers en andere deelnemers aan het
democratische proces te waarborgen. De verkiezingen verliepen zonder geweld. En
dat is een zege voor ons land en voor de politieke
verhouding.
Bijbel
Toen premier Balkenende afscheid nam, hoorde ik in mijn
hoofd deze mooie en wijze zinnen uit de Bijbel:
Alles heeft zijn uur,
alle dingen onder de hemel hebben hun
tijd.
Er is een tijd om te baren en een tijd om te
sterven,
een tijd om te planten en een tijd om wat geplant is te
oogsten.
Een tijd om te doden en een tijd om te
genezen,
een tijd om af te breken en een tij dop op te
bouwen.
Een tij dom te huilen en een tijd om te
lachen,
een tijd om te rouwen en een tijd om te
dansen.
(…)
Een tijd om te zoeken en een tijd om te
verliezen.
Een tijd om te bewaren en een tijd om weg te
doen.
Een tijd om stuk te scheuren en een tijd om te
herstellen.
Een tijd om te zwijgen en een tijd om te
spreken.
Perfect
Jan Peter Balkenende heeft gedurende acht jaar dit land
gediend. Niemand is perfect. Maar hij durfde, terwijl Pim Fortuyn vermoord was,
zijn verantwoordelijkheid te nemen.
Na een polemische strijd moeten we nooit uit het oog
verliezen om de eerzame politici (vooral als ze tot de groep van tegenstanders
behoren) de morele eer die hun toekomt, te betuigen. Het begrip politiek is
polemisch, strijdlustig, maar niet onbeschaafd.
Spelregels
U hebt gesproken, maar niet eenduidig. Toch moeten de
politici hun uiterste best doen om conform de spelregels het kabinet te gaan
vormen. Eerst zijn de grote winnaars aan de beurt. Als dat niet lukt, dan is de
rest aan zet.
Zou een nationaal kabinet bestaande uit de VVD, PvdA en het CDA helpen? Ik betwijfel of zo’n kabinet tot stand komt. Bovendien zie ik
geen noodzaak voor zo’n nationaal, bijna depolitiserend kabinet.
In het ergste geval moeten we in de nabije toekomst
opnieuw gaan stemmen. En dat is echt niet goed voor onze economie en vooral niet
voor de staatsfinanciën.
Afkoelen
De polemische strijd is voorbij. Nu is de tijd om alles
te laten afkoelen. Wel moeten de politici, en ook de opiniemakers, wennen aan
het feit dat de campagne voorbij is. Dus, we leven in een andere tijd.
De democratie is meer dan alleen maar een optelsom van
de stembiljetten. De democratie is ook een cultuur van omgang met elkaar. In
deze cultuur moeten de partijen ook concessies doen. Daarna gaat het om de
betrouwbaarheid van politieke actoren. En dan? En dan beginnen we opnieuw met de
polemische strijd. Zo werkt een levendige democratie.
Morgen schijf ik een extra blog naar aanleiding van de
actuele gebeurtenissen in Iran.