door
Carla Joosten
22 jul 2010
EU-buitenlandchef Catherine Ashton ziet een toekomst voor kosovo bij de EU
Wat het oordeel van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag ook geweest zou zijn, de Balkan blijft een kruitvat. Niet alleen op de Balkan maar ook in Brussel werd het oordeel van het Internationale Gerechtshof in Den Haag over Kosovo met spanning tegemoet gezien.
Er mag dan wel alles aan worden gedaan om de westelijke Balkan te integreren in de Europese Unie, vooralsnog is dit stukje Europa nog altijd een kruitvat waarvan je maar nooit weet of het nog eens tot exploderen komt.
De westelijke Balkan is toch al niet de plek waar in het nabije verleden de glorie van Europa tot uitdrukking kwam. De Amerikanen moesten er eind vorige eeuw aan te pas komen om er de fragiele vrede te bewerkstelligen.
Zorgen
De toetreding van de voormalige Joegoslavische deelrepublieken en Albanië tot de Europese Unie moet de bezegeling van de vrede worden. De Amerikanen zouden het liever vandaag dan morgen zien gebeuren, zodat ze zich in elk geval over dit deel van de wereld geen zorgen meer hoeven maken.
Maar zover is het nog lang niet. Vooralsnog is alleen Slovenië lid van de Unie. De toetreding van Kroatië duurt langer dan verwacht en verder is alleen Macedonië kandidaat-lidstaat. Met die landen heeft de Unie een toetredingspartnerschap.
Afscheiding
Servië, Montenegro, Bosnië-Herzegovina en Albanië zijn nog iets minder ver gevorderd en hebben een partnerschap met de Unie. Kosovo, dat zich in 2008 afscheidde van Servië, hangt daar nog een beetje bij, al neemt het wel deel aan de zogenoemde Stabilisatie- en Associatieovereenkomst.
De westelijke Balkan barst van de grensgeschillen – pakweg vijfentwintig – maar Kosovo is zelfs een splijtzwam binnen de Unie. Van de 27 lidstaten hebben 22 de onafhankelijkheid erkend. Vijf landen – Spanje, Griekenland, Cyprus, Roemenië en Slovakije – deden dat niet, voornamelijk omdat ze vrezen dat er precedenten worden geschapen en separatistische bewegingen elders – zoals in hun eigen land - de wind in de rug krijgen.
Rechters
De rechters in Den Haag hebben niet meer gedaan dan verklaard dat de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo niet in strijd is met het internationale volkenrecht. Over de status van Kosovo zeggen ze verder niets.
Dat Kosovo blij reageerde – 'een historische overwinning' - valt te begrijpen. De reactie van de Servische minister van Buitenlandse Zaken Vuk Jeremic dat zijn land de soevereiniteit van Kosovo nooit zal erkennen, voorspelt weinig goeds.
Lont
De lont blijft in het Balkankruitvat. Europa zit er mee. De Amerikaanse regering reageerde verheugd dat het nu tijd werd om om als één Europa naar een gezamenlijke toekomst te kijken.
De reactie van de Europese Unie hield de kerk keurig in het midden. ‘De toekomst van Servië ligt in de Europese Unie. De toekomst van Kosovo ligt ook in de Europese Unie,’ liet hoge vertegenwoordiger buitenlands en veiligheidsbeleid, Cathy Ashton, weten.
Merelveld
Ze voegde eraan toe dat de Unie graag de dialoog tussen Belgrado en Pristina op gang wil brengen. Maar een dialoog zit er gezien de historische aanspraken die Servië maakt op Kosovo niet in. Zo houdt de befaamde Slag op het Merelveld Europa zelfs na zeven eeuwen nog in zijn ban.