Verveelde journalisten proberen het beeld te verspreiden dat het rechtse kabinet instabiel zou zijn
Dankzij Tjeenk Willink krijgt het nieuwe kabinet al bij voorbaat een slecht etiket opgeplakt
De tegenstanders van Rutte I spelen het slecht, maar op de een of andere manier bezorgen ze het nieuwe kabinet toch een krakkemikkige reputatie.
Gisteren gaf informateur Herman Tjeenk Willink (PvdA) tussen de regels door te kennen dat hij de coalitie van VVD, PVV en CDA instabiel vond: 'Ik ben ervan overtuigd dat zij ervan overtuigd zijn dat het moet kunnen…'
Hij had een week nodig gehad om tot die zuinige conclusie te komen.
In twijfel
Een week eerder had Tjeenk Willink openlijk de premiervaardigheden van Mark Rutte in twijfel getrokken.
Dat werd hem in de VVD hoogst kwalijk genomen. Gisteren betichtte hij de media ervan zijn woorden te hebben verdraaid. Bizar, de VVD-kritiek ontstond reeds tijdens de live uitgezonden persconferentie van Tjeenk Willink. Daar kwam geen 'medialogica' aan te pas.
De persconferentie van gisteren dreigde nog even te ontaarden in een harde confrontatie met de pers. Maar nee, staatsman Tjeenk Willink stond al lelijk in zijn hemd.
Zootje
Gevolg van dit alles is wel dat het nieuwe kabinet al bij voorbaat een slecht etiket krijgt opgeplakt: een instabiel zootje. Het wordt niks, luidt de verborgen boodschap in menig krantenbericht.
De dissidente CDA-kamerleden Ad Koppejan en Kathleen Ferrier krijgen natuurlijk de heldenrol.
Toch doen de linkse partijen er goed aan niet al hun hoop op deze twee backbenchers te vestigen. De parlementaire geschiedenis laat zien dat zo'n rebellie vaak met een sisser afloopt.
Aan de slag
In het Nederlandse staatsrecht heeft een kabinet namelijk géén expliciete steun nodig van een Kamermeerderheid. Het kabinet kan gewoon aan de slag.
Pas wanneer een parlementaire meerderheid een motie van wantrouwen aanneemt, moeten Rutte en zijn ministers opstappen.
Straks dient de PvdA om de haverklap een motie in om de steun voor het kabinet op de proef te stellen. En jawel, dergelijke moties krijgen soms de steun van de in gewetensnood verkerende Koppejan en Ferrier. Ai! Het kabinet Rutte krijgt maar 74 stemmen en lijdt een nederlaag. Maar Rutte kijkt stoer voor zich uit en roept: 'We voeren de motie niet uit.'
Verbleken
Daarop komt de PvdA met een motie van wantrouwen tegen het kabinet. Koppejan en Ferrier verbleken. Wat doen zij? Waar ze de eerdere PvdA-motie steunden, zouden ze toch eigenlijk ook de motie van wantrouwen moeten steunen… Nou, nee.
Hun gewetensnood is opeens voorbij en ze vinden de kwestie liever geen kabinetscrisis waard. Want eerlijk is eerlijk: bij vervroegde verkiezingen zijn ze hun Kamerzetel voorgoed kwijt.
Loyalisten
Dezer dagen wordt veel geschreven over 'de CDA-loyalisten' in de periode 1977-1981, het kabinet Van Agt-Wiegel. Zeven opstandigde CDA-Kamerleden steunden toen allerlei moties tegen het 'rechtse kabinet'. Maar ze steunden nooit moties van wantrouwen.
Zo zal het komende jaren ook gaan. Rutte I is dus niet per definitie instabiel. Dat is een voorbarige kwalificatie, die erin wordt geramd door linkse partijen en verveelde journalisten.