door
Afshin Ellian
17 jan 2011
Het land van filosoof Ibn Khaldun (1332-1406) is in rep en roer. De Iraanse revolutie bracht een golf van islamitische militante bewegingen voort: Hamas, Hizbollah en talloze islamitische terroristische groepen in Egypte, Irak, Afghanistan en Algerije.
Nu brengt de Groene Beweging van Iran weer een golf van (democratische) onrust teweeg in de islamitische landen. Voor de eerste keer is het een Arabisch volk (de Tunesiërs) gelukt om een dictator af te zetten. Dat is een angstaanjagend feit voor de meeste heersers van islamitische landen. Noord-Afrika is opengebroken.
Scheiding
Tunesië, Algerije en Marokko vallen onder de Franse politieke cultuur. Tunesië kent een vorm van laïcité, dat wil zeggen een strenge scheiding tussen kerk en staat.
Het Tunesische rechtssysteem is voor een belangrijk deel gebaseerd op het Franse juridische denken. Noord-Afrika is de achtertuin van de Franse republiek. De Fransen hebben daar enorme invloed.
In de meeste islamitische landen zijn de prijzen gestegen. De werkloosheid neemt er toe. Deze veranderingen leiden tot sociale onrust. Een paar weken geleden ging een hoogopgeleide Tunesiër groente en fruit te verkopen. Maar hij werd tegengewerkt door de politie, omdat hij geen vergunning zou hebben. Uit woede en waanhoop stak Mohammed Abou Azizi zich in brand.
Advocaten
Daarna begon de demonstraties van advocaten en intellectuelen, waarbij velen zich aansloten. Het duurde een paar dagen en uiteindelijk wist het Tunesische volk de tiran te verjagen.
Waarom slaagde het volk in Iran, ondanks maanden durende demonstraties en veel meer slachtoffers, er dan niet in om de tiran weg te jagen?
Tunesië had een gewone dictator, maar het islamitische Iran wordt geregeerd door een totalitair regime. Hitler en Stalin werden ook niet zo maar weggejaagd. Overigens, het laatste woord over de Groene Beweging is nog niet gesproken.
Leger
De Tunesische president Zine el-Abidine Ben Ali heeft in tegenstelling tot Khamenei besloten om zijn land te verlaten. Natuurlijk heeft hij dit besluit genomen na overleg met de Fransen. Het leger wilde hem niet langer steunen.
We moeten niet uit het oog verliezen dat president Nicolas Sarkozy een paar weken geleden een decreet heeft uitgevaardigd over de Franse militaire operaties in Noord-Afrika tegen de islamitische terroristen.
Frankrijk voelt zich ernstig bedreigd door de groei van Al-Qa’ida in Noord-Afrika. Dit besluit is ook gesteund door de leider van de Franse socialistische partij en houdt in dat inlichtingendiensten en special forces gewelddadiger en vaker zullen optreden in Noord-Afrika tegen de islamisten.
Achtergrond
Tegen deze achtergrond moeten we de gebeurtenissen in Tunesië interpreteren. De Fransen zullen er alles aan doen om anarchie en chaos in Tunesië te voorkomen. Omdat de Fransen willen voorkomen dat Tunesië in handen van Al-Qa’ida valt.
Tunesië kent geen democratische traditie. In 1956 riep Tunesië de onafhankelijkheid op. Sindsdien kende het land slechts twee presidenten; Habib Bourguiba die in 1987 door de nu verdreven Ben Ali werd afgezet.
De eerste president was een soort Ataturk voor de Tunesiërs. Hij introduceerde wetten die nergens in de Arabische wereld te vinden zijn: versterking van vrouwenrechten (meer dan 59 procent van studenten zijn vrouwen), strijd tegen analfabetisme (Tunesië kent de minste analfabeten in de Arabische wereld), een modern en vrouwvriendelijk familierecht et cetera.
Laboratorium
Dit land is daarom een perfect laboratorium voor de islamitische fundamentalisten. Een land zonder olie en gas kan op
korte termijn geen economische groei realiseren. Politieke wanorde, en economische armoede kunnen Tunesië in een burgeroorlog storten. Een burgeroorlog?
Misschien is het u opgevallen hoe westers de vrouwen in Tunesië georiënteerd zijn. Het huidige Tunesië lijkt op Algerije voor de burgeroorlog. De seculiere traditie is sterk aanwezig in grote steden van Tunesië. Maar dat is niet het geval in alle andere gebieden. Er zijn nu al berichten dat salafisten vanuit Algerije geïnfiltreerd zijn in Tunesië.
Een machtovername door de salafisten, of de herislamisering van Tunesië zal niet alleen bij een belangrijk deel van bevolking maar ook bij het leger van Tunesië weerstand oproepen. Zo begon ook de burgeroorlog in Algerije.
Revolutie
Zover hoeft het niet te komen. Noord-Afrika grenst aan de Europese Unie. Daarom moeten de Noord-Afrikaanse landen financieel, politiek en militair worden gesteund.
Eigenlijk moet de EU nu al met de Fransen overleggen over de toestand in Tunesië. Chaos en burgeroorlog in Noord-Afrika zal de veiligheid van de EU ernstig in gevaar brengen. Noord-Afrika is niet alleen de achtertuin van Frankrijk, maar ook die van de EU.
Wat in Tunesië is gebeurd en gaat gebeuren, is van wezenlijk belang voor de Europese landen. De revolutie in Noord-Afrika is begonnen.