Piet Hein Donner is de gedoodverfde CDA-kandidaat
PvdA-leider Job Cohen heeft een punt, als hij vindt dat zittende ministers niet naar de Raad van State kunnen om daar eigen wetgeving te beoordelen. Maar Cohens oproep is ook erg hypocriet
PvdA-leider Job Cohen wil voorkomen dat een zittend lid van het kabinet vicevoorzitter van de Raad van State wordt. Hij wil de komende dagen een motie met die strekking voorleggen aan de Tweede Kamer.
Als een minister naar de Raad van State gaat, zou hij wetten moeten beoordelen die hij zelf heeft ingediend en dat kan niet, zegt Cohen. 'Dan krijg je een slager die zijn eigen vlees keurt.'
Geen steun
De kans dat de motie een meerderheid haalt is niet groot, omdat de regeringspartijen plus de formele (PVV) en informele gedoogpartijen (zoals de SGP) er waarschijnlijk geen steun aan zullen geven.
Maar als alle linkse partijen het met Cohen eens zijn, brengt Cohen de gedoodverfde CDA-kandidaat, minister van Binnenlandse Zaken Piet Hein Donner, schade toe en dat kan de kansen op diens benoeming verminderen. Als Donner het wordt, zal het zijn functioneren als 'onderkoning' vervolgens bemoeilijken.
Onafhankelijk
Cohen heeft een punt. Hoe kun je verwachten dat een ex-minister als vicevoorzitter van de Raad van State onafhankelijk oordeelt over wetten die hij zelf heeft ingediend of voorbereid, of waarvoor hij als lid van het kabinet medeverantwoordelijk is?
Dat roept inderdaad de vraag op of Donner, gegeven zijn ministerschap, wel rechtstreeks naar de Raad van State kan – in welke hoedanigheid dan ook.
Tegelijkertijd is het voorstel van Cohen hypocriet. De Raad van State, althans het deel dat adviseert over wetgeving, bestaat voor het overgrote deel uit politici. De vicevoorzitter, PvdA'er Herman Tjeenk Willink, was voorafgaand aan zijn huidige baan lid van de Eerste Kamer en daarmee medewetgever. Tjeenk Willink is daarbij vele malen informateur geweest en daarmee ook voorbereider van wetgeving.
Partijlidmaatschap
Het adviserende deel van de Raad van State zit vol met politici en oud-politici. Zouden zij zich niets gelegen laten liggen aan hun partijlidmaatschap? Gaat Cohen straks ook andere kandidaten dan Donner afmeten aan de Cohen-norm dat de Raad van State geen zelfkeurende slager mag zijn?
Daarbij zit Den Haag vol met zelfkeurende politici, zeker ook politici van Job Cohens eigen PvdA. De fractievoorzitter van de PvdA in de Eerste Kamer, Marleen Barth, is als voorzitter van de zorgsector GGZ de toplobbyïst van een branche waarin vele miljarden aan overheidsgeld omgaat. Barth keurt in de Eerste Kamer haar eigen vlees. Zou Kamerlid Barth werkelijk de belangen van de GGZ verwaarlozen? Niemand die het gelooft.
Barth is niet de enige. De Eerste Kamer zit opzichtig vol met belangenbehartigers en belangenverstrengelaars, zoals Loek Hermans (lobbyïst voor van alles, VVD), Roger van Boxtel (voorzitter zorgverzekeraar Menzis, D66), Thom de Graaf (burgemeester en straks HBO-voorzitter, D66) en Frank de Grave (voorzitter huisartsenlobby, VVD).
Lobbycratie
Als Cohen geloofwaardig wil zijn, moet hij daaraan ook een eind willen maken. Dat zal hij niet doen. De PvdA zit samen met vooral CDA en VVD in het hart van de Nederlandse lobbycratie. Dat maakt het voor belangenbehartigers ook zo aantrekkelijk om vooraanstaande leden van deze partijen aan te trekken. Daaraan heeft bijvoorbeeld oud-PvdA-leider Wouter Bos zijn baan – als lobbyïst – bij KPMG te danken.
Moet Cohen ook daar niet wat aan doen, dat ministers zo maar aan het werk kunnen als lobbyïst, waarbij zij Kamer en kabinet bewerken?
Job Cohen heeft dus een punt, maar is volkomen ongeloofwaardig als bestrijder van het fenomeen van de zelfkeurende slagers.