Sarkozy (l) en Merkel, hoofdrolspelers van de Europese crisismarathon
Vage deals redden de eurozone niet. Als er niets verandert aan de Club Med-mentaliteit, is de munt verloren. Niet een top, maar een sanering van banken en landen is de remedie
Vandaag is de finale van de Europese crisismarathon. De verwachtingen zijn hooggespannen, maar zullen niet worden waargemaakt. Een duidelijke uitkomst is niet te verwachten. De Europese top van vanavond zal een volgende stap zijn in een proces dat nog jaren gaat duren.
Niemand weet waar het eindigt. Of de euro overleeft, is een niet te beantwoorden vraag. Wel is duidelijk dat aan de ongekende welvaart die Europa de afgelopen jaren kende, een voorlopig einde komt.
De euro heeft zijn uitwerking als slaappil verloren. De geldmarkten zijn ontwaakt en willen niet, of slechts tegen een zeer hoge prijs investeren in landen met hoge schulden en zwakke economieën.
Kloof
Het is te hopen dat de Europese leiders zich gaan concentreren op de echte misstanden in de eurozone. Griekenland is maar een symptoom van de macro-economische onevenwichtigheden in de eurolanden en van de culturele en mentale kloof die dwars door Europa loopt.
Het echte probleem zit in Spanje, Italië en Frankrijk. De Italiaanse economie is hopeloos achtergebleven, met een gemiddelde groei van 0,75 procent in vijftien jaar en een immense bureaucratie. Om nog maar te zwijgen van de corruptie. Geen investeerder die er nog vertrouwen in heeft.
Frankrijk
Italië is al onder druk gezet. Maar hoe is het mogelijk dat Duitsland accepteert dat Italië wel in de hoek wordt gezet, maar niet Frankrijk, dat evenzeer grote problemen heeft? Het land heeft zich nog nooit ingespannen om de staatsfinanciën op orde te krijgen en komt er telkens mee weg. Het is de mentaliteit van Club Med die de euro naar de verdoemenis helpt.
De Franse president Nicolas Sarkozy zou een voorbeeld moeten nemen aan de Spaanse premier José Luis Rodríguez Zapatero. De socialist stelt het belang van zijn land boven dat van zichzelf en dat van zijn partij, door er alles aan te doen om Spanje er bovenop te krijgen - hoe impopulair hem dat ook maakt.
Onevenwichtigheden
De grote onevenwichtigheden in de economieën en begrotingen van de eurolanden zijn de kern van het probleem. Om dat aan te pakken is leiderschap nodig - en dat is tot op heden ver te zoeken in de eurozone.
De Frans-Duitse as is zichtbaar als nooit tevoren, maar hapert flink: de Franse president Nicolas Sarkozy kan nog amper op tegen de Duitse bondskanselier Angela Merkel, die door de Bondsdag wordt kortgehouden.
Het is te hopen dat premier Mark Rutte (VVD) voldoende steun bij Merkel weet te krijgen voor zijn voorwaarde dat geen enkel land in de toekomst een beroep op het noodfonds mag doen zonder een spijkerhard hervormingspakket.
Bloeden
Alleen onder deze voorwaarde, eerder geformuleerd door minister Jan Kees de Jager (CDA), moet Nederland meedoen aan de zogenaamde redding van de euro.
Het probleem zit hem niet in de munt. Die is sterk dankzij exportmotor Duitsland. Het probleem zit in landen en banken die gesaneerd moeten worden. En daarvoor zullen alle burgers moeten bloeden.
Hulde aan politici die dit hardop zeggen. Aan microfoons vanavond in Brussel geen gebrek.