NRC-hoofdredacteur Vandermeersch weet kennelijk weinig over de Nederlandse verhoudingen (foto: ANP)
Er zijn mensen die NRC Handelsblad niet meer herkennen als hun krant. Dat gaat mij aan het hart. Zelfs een deel van de Nederlandse politiek ervaart NRC als een buitenparlementaire, oppositionele krant.
Op zichzelf is dit niet erg: een krant mag kiezen voor ideologische partijdigheid. In dat geval bestaat de krant uit columnisten, en niet uit journalisten.
Maar NRC pretendeerde en pretendeert een liberale, objectieve krant te zijn. Dat stond altijd voorop, maar wordt nu anders ervaren.
Imagoprobleem
De krant had na de moord op Pim Fortuyn een groot imagoprobleem. Als gevolg hiervan stelde de hoofdredactie zich open voor kritiek, ze wilde de krant verbeteren. NRC moest onpartijdig en objectief zijn.
Dit alles lijkt niet meer te gelden voor de huidige kern- of hoofdredactie. Een ideologische groep journalisten en columnisten heeft daar de macht in handen gekregen - en de professionals hebben zich daarbij neergelegd.
Die ontwikkeling deed zich voor toen een buitenlander, de Belgische journalist Peter Vandermeersch, als hoofdredacteur van de krant werd aangesteld.
Omgetoverd
Sindsdien is de krant omgetoverd in een actievoerende krant. NRC voert actie tegen dit kabinet, tegen het CDA en ook nog tegen andersdenkende intellectuelen. Dat laatste was manifest in de nasleep van de terreuraanslag in Noorwegen.
De voorpagina van de krant is niet langer een zo objectief mogelijke weerslag van gebeurtenissen. Daarom wordt regelmatig een ideologische - en niet echt humoristische - karikatuur op de voorpagina geplaatst.
Enige tijd geleden, op een zaterdag, plaatste de krant een karikatuur op de voorpagina waarbij Maxime Verhagen wordt afgebeeld als een sluwe en onbetrouwbare politicus, terwijl op die dag een CDA-congres zou worden gehouden. De boodschap was duidelijk: Verhagen is een gevaarlijk politiek beest.
Veilingmeester
Zou de krant ooit openen met een karikatuur van Job Cohen als een totaal onnozel politiek figuur? Of met Alexander Pechtold als gladde en onbetrouwbare veilingmeester?
Ook de NRC-karikatuur deugt niet meer. Een politieke karikatuur is een geestige versimpeling van de politieke realiteit. Maar wat NRC publiceert, zijn de bittere, boze, ideologische versimpelingen van de werkelijkheid. Je kunt er niet om lachen.
Afgelopen zaterdag opende NRC met het volgende:
'Ambassadeurs vinden Nederland een verward en introvert land. Acht ambassadeurs in Den Haag praten over het Nederland van Mark Rutte. Zeven van hen zien een land dat zich steeds verder afsluit voor de buitenwereld. "Nederland kijkt vol vertwijfeling naar de toekomst."'
Veranderd
Het Nederland van Mark Rutte? Rutte is pas een jaar premier, hoe heeft hij binnen dat jaar Nederland naar zijn hand kunnen zetten? Wat is hier precies veranderd ten opzichte van twee jaar geleden?
Internationaal is Nederland nog steeds actief: deelname aan de missie in Libië, deelname aan de missie in Kunduz, de royale steun aan de redding van Griekenland et cetera.
Het Nederland van Mark Rutte? Wat een bizarre combinatie van woorden! Ze hebben het over Nederland en de Nederlandse samenleving. Deze samenleving correspondeert niet met het ideologische verlangen van de hoofdredactie van NRC, dat begrijp ik. Maar dan hadden ze moeten ze schrijven over 'het Nederland van nu'.
Ideologen
En dan pagina 2. In plaats van een hoofdredactioneel commentaar staat daar pontificaal een van de ideologen van de krant. Bas Heijne schrijft wekelijks ideologische psalmen die een opvoedkundig karakter hebben voor de vertwijfelde lezers van de krant.
Deze week schreef Bas Heijne over schaamte. Hij schaamde zich voor de uitzetting van Mauro. En voor alle andere gevallen onder de staatssecretarissen Nebahat Albayrak (PvdA), Aad Kosto (PvdA), Elizabeth Schmitz (PvdA) heeft hij zich niet geschaamd? Ook niet voor de wet-Cohen (PvdA), de Vreemdelingenwet die nu wordt uitgevoerd?
In verval
De liberale, objectieve NRC is in verval geraakt. En de Belgische hoofdredacteur heeft de ontwikkeling naar deze deplorabele toestand bevorderd. Kennelijk weet hij weinig over de Nederlandse verhoudingen en de plaats van NRC in onze cultuur. Bovendien is hij een vreemdeling. Toeristen doen vaker dingen die ze in eigen land niet mogen doen. Een brave Belg kan in Nederland vrij snel ontsporen tot een wildplasser. Dat kan ook als emancipatie worden gezien.
Het verlies van evenwicht bij NRC drijft lezers in de armen van de Volkskrant. Ze vinden de Volkskrant, in vergelijking met NRC, evenwichtiger en pluriformer. De rustige uitstraling, vroeger typerend voor NRC, is nu aanwezig bij de Volkskrant.
NRC Handelsblad is toe aan een ernstige evaluatie.