De euro-problemen zijn nog lang niet opgelost
Het had wel wat weg van een middeleeuws tribunaal zoals Silvio Berlusconi zaterdagavond werd uitgezwaaid. Een aftreden via de achterdeur, onder het gejoel van een deel van het volk en de Europese media. Alsof nu alles goed komt in Italië.
In de berichtgeving op televisie overheerste zaterdagavond de euforie over de aftocht van de grote boef. De vraag of er in Italië nu echt iets gaat veranderen, werd niet eens gesteld.
Ellende
De crisis brengt een voordeel: nooit eerder kregen inwoners van de lidstaten van de Europese Unie zoveel informatie voorgeschoteld uit andere lidstaten. Vooral Griekenland en Italië worden volop gecoverd door de media.
De ellende uit Griekenland kennen we nu wel, al blijft de werkelijkheid nog altijd gekker dan gedacht. Zoals het ook onbegrijpelijk blijft hoe de Europese Unie, het land zelf, zijn politici en zijn bevolking het zo uit de hand hebben kunnen laten lopen.
Maffia
En nu dan Italië. Het dolce vita heeft veel keerzijdes. De rol van de maffia, de corruptie, de bureaucratie en geringe economische groei, het was allemaal bekend, maar de werkelijkheid is nog erger dan dat.
Het Financieele Dagblad beschreef zaterdag hoe Italië functioneert: heel moeizaam en uiterst ineffectief. Ook het zo geroemde bedrijfsleven opereert ineffeciënt: het land neemt de 87ste plaats in op de lijst van meest competitieve landen.
De politiek is verrot tot op het bot, heeft tal van privileges en maakt er regels die het leven alleen nog maar ingewikkelder maken. Aan sommige voor de hand liggende voorschriften – niet handsfree bellen – houdt zelfs de politie zich niet. Een gemiddelde rechtszaak duurt er 1.200 dagen en het land telt 207.000 advocaten. Het even grote Frankrijk 47.000.
Heilige Mario
Wie dit tot zich laat doordringen, beseft hoe moeilijk het zal zijn voor Italië ook na het vertrek van de grote boef en de komst van de onderhand heilig verklaarde Mario Monti orde op zaken te stellen.
De culturele, mentale en economische verschillen van de eurolanden vormen de achilleshiel van het hele muntproject. En die verschillen liggen nu onder het vergrootglas van de geldmarkten.
Hoe grillig het daar kan gaan, valt te zien in hetzelfde Financieele Dagblad van zaterdag. Op pagina 50 kopt de krant Euro optimisme stuwt markten. Twee pagina’s verder heet het: scherpe koersval euro kwestie van tijd.
Zekerheid
De markten weten het niet meer. Die willen alleen maar zekerheid, zeggen deskundigen. Maar over hoe die zekerheid moet worden verschaft, is weinig eensgezindheid.
Komende week zal blijken of die markten na Italië hun pijlen op Frankrijk gaan richten. Donderdag leek het al even te gebeuren toen kredietbeoordelaar Standard & Poor’s per abuis de afwaardering van de kredietstatus van Frankrijk meldde.
Het is tekenend dat niet alleen de regeringsleiders maar ook de spelers op de markt alsmaar nerveuser worden. De eurozone blijft nog wel even doormodderen, zoals dat in de Europese Unie altijd gaat, alleen lijkt het nu wat meer op waden door alsmaar stijgend water.